صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۵/۲۳
برگزار شده توسط: استان خوزستان/ شهر بندر ماهشهر
موضوع
بررسی جواز الزام زوج به طلاق در نکاح منقطع
پرسش
آیا زوجه در نکاح منقطع می‌تواند حکم به الزام زوج به طلاق را از دادگاه تقاضا نماید؟
نظر هیئت عالی
در نکاح منقطع (متعه) انحلال عقد یا با انقضای مدت است یا بذل مدت توسط مرد؛ بنابراین در عقد موقت طلاق مصداق ندارد، در نتیجه زن حق الزام زوج به طلاق را ندارد؛ لیکن در صورت وجود دلایل کافی بر عسر و حرج زوجه ناشی از دوام عقد موقت، با درخواست زوجه، دادگاه می‌تواند مرد را از باب قاعده «الحاکم ولی ممتنع» مجبور نماید که بقیه مدت را بذل کند و در صورت خودداری مرد، دادگاه به ولایت از مرد بقیه مدت را بذل می‌نماید.
نظر اکثریت
هرچند قانون در این خصوص ساکت است ولی با توجه به اینکه قانون‌گذار در ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی بهره جسته است که الزام زوج به طلاق شامل ازدواج موقت و دائمی باشد و قاعده عسر و حرج مختص نکاح دائم نمی‌باشد، چنانچه در نکاح دائم در صورت اثبات عسر و حرج، زوج را می‌توان ملزم به طلاق زوجه نمود، به طریق اولی در عقد نکاح موقت نیز امکان‌پذیر است و نظرات فقها و نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه به شماره ۷/۱۹۴۲۲ مورخ ۱۳۸۱/۳/۲نیز موید این نظر می‌باشد.
نظر اقلیت
طلاق مخصوص عقد دائم است و در نکاح منقطع طلاق موجب پایان رابطه زوجیت نمی‌باشد، زیرا در نکاح منقطع رابطه با انقضا مدت یا بذل آن از طرف شوهر قطع می‌شود. حسب ماده ۱۱۳۹ قانون مدنی که مقرر می‌دارد طلاق مخصوص عقد دائم است و در ازدواج منقطعه با انقضای مدت یا بذل آن از طرف شوهر، زوجه از زوجیت خارج می‌شود.