بررسی تعارض پرداخت چند قسط به صورت یکجا با تبصره ماده ۱۱ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۰/۰۹/۱۱
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر رامسر
موضوع
بررسی تعارض پرداخت چند قسط به صورت یکجا با تبصره ماده ۱۱ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی
پرسش
چنانچه شخصی که محکوم به پرداخت دیه بهصورت اعسار گردیده است، تقاضا نماید که فرضاً قسط ۴ ماه را یکجا واریز نماید و متعاقباً در ۴ ماه آینده قسطی پرداخت ننماید.
اولاً: آیا چنین درخواستی قابلیت پذیرش دارد؟ پذیرش این درخواست تعارض با تبصره ماده ۱۱ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی ندارد؟
دوماً: آیا پرداخت چند قسط بهصورت همزمان دلالت بر ملائت شخص معسر دارد؟
نظر هیات عالی
صدور حکم اعسار به تقسیط از ناحیه دادگاه با در نظر گرفتن تمامی اوضاع و احوالی است که محکوم علیه غایب با توجه به شغل و درآمدی که دارد معین گردیده است و پرداختن چند قسط توامان و قبل از موعد دلیل بر ملائت وی نبوده و نیست؛ لذا نظریه اقلیت تایید میشود.
نظر اکثریت
فلسفه حکم اعسار این است که شخص به لحاظ مالی نمی تواند تمام محکوم به را بهصورت یکجا پرداخت نماید و نه اینکه چند فقره قسط را. بنابراین پرداخت چند قسط بهصورت یکجا موردی ندارد لکن معسر نمی تواند با این ادعا از پرداخت چند قسط اینده جلوگیری کند چراکه طبق تبصره ۱ ماده ۱۱ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، صدور حکم اعسار مانع از استیفاء از اموالی که از محکوم علیه یافت میشود، نمیباشد. بر همین مبنا این مبالغی که معسر در قالب چند فقره قسط پرداخت می کند جزو اقساط محسوب نمی شود و جزو سایر اموال یافت شده از محکوم میباشد لذا معسر میبایست اقساط بعدی را در موعد مقرر پرداخت نماید.
در خصوص پاسخ به سوال دوم بایستی مورد توسط قاضی رسیدگی کننده بررسی گردد و قطعا بسته به مبلغ و تعداد اقساط پرداخت شده توسط شخص معسر میتواند دلالت بر ملائت داشته باشد یا خیر و نمی توان پاسخ کلی به این سوال ارائه نمود.
نظر اقلیت
با توجه به صدور رای اعسار، شخص معسر میبایست محکوم به را در قالب اقساط پرداخت نماید و از پرداخت یکجای آن معاف شده است؛ لذا میتواند نسبت به پرداخت چند قسط پیش از موعد اقدام نماید چراکه ممکن است بهعلت سفر خارج از کشور یا هر علت دیگر برای مدتی نتواند جهت پرداخت اقساط مراجعه نماید و مشمول غیبت گردد. از طرفی پرداخت چند قسط بهصورت یکجا نمی تواند به منزله ملائت شخص معسر باشد چراکه صدور رای اعسار به مبلغی مشخص به این معنی نمیباشد که معسر نمی تواند اساساً مبلغی بیش از آن پرداخت نماید بلکه با توجه به وضعیت مالی و شرایط معیشتی محکوم علیه و در نظر گرفتن غبطه محکوم له مبلغی به عنوان قسط تعیین میگردد و یا اینکه ممکن است شخص معسر این مبلغ را از دیگری قرض گرفته باشد که با این اوصاف و این فروض باید گفت که پرداخت چند قسط بهصورت یکجا علیالقاعده به معنای ملائت شخص معسر نخواهد بود.