استنکاف از انجام تعهد توسط متعهد در ضمن معامله

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۱۰/۲۰
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر کاشان
موضوع
استنکاف از انجام تعهد توسط متعهد در ضمن معامله
پرسش
با توجه به مواد ۲۲۶ تا ۲۳۰ قانون مدنی هرگاه در ضمن معامله شرط شده باشد که متعهد در صورت تاخیر در انجام تعهد روزانه مبلغی را به عنوان خسارت بپردازد، چنانچه متعهد در اثنای کار به واسطه علتی که مربوط به شخص اوست، مانند ناتوانی مالی از انجام تعهد استنکاف نماید، متعهدٌله تا چه زمانی میتواند خسارت مذکور را مطالبه نماید؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال – تا زمانی که متعهد بدون وجود عوامل خارجی چون فرسماژور و… به تعهد خود عمل نکرده، ملزم به پرداخت خسارت تاخیر روزانه در حق متعهد له میباشد؛ مگر اینکه ثابت شود عدم انجام تعهد به واسطه عوامل خارجی یا ناتوانی و اعسار متعهد بوده است که از آن تاریخ قابلیت مطالبه ندارد.
نظر اکثریت
تا زمانی که متعهد به تعهد عمل نکرده است، متعهدٌله میتواند از بابت تاخیر در اجرای تعهد به استناد قاعده «المومنون عند شروطهم» خسارت دریافت نماید و همچنین ماده ۱۰ قانون مدنی در موضوع، حاکمیت دارد.
نظر اقلیت
متعهدٌله تا زمانی که متعهد به تعهد خود عمل نکرده است میتواند خسارت بگیرد؛ اما مشروط بر اینکه مدت مذکور بر اساس عرف لحاظ شود و به صورت مطلق نمی توان تا زمان اجرای تعهد خسارتی در نظر گرفت، چراکه ممکن است معامله غرری گردد.