استفاده زوجه از حق حبس بعد از تقسیط مَهر

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۰/۱۱/۱۰
برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر خمین
موضوع
استفاده زوجه از حق حبس بعد از تقسیط مَهر
پرسش
با عنایت و بررسی {رای وحدت رویه ۷۰۸ – ۲۲/۵/۸۷} و {نظریه اداره حقوقی ۸۸۶/۷ – ۴/۲/۸۲} آیا زوجه بعد از تقسیط مَهر از سوی دادگاه یا توافق با زوج جهت تقسیط مَهر و صدور گزارش اصلاحی میتواند از حق حبس استفاده کند؟
نظر هیئت عالی
با توجه به ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی و رای وحدت رویه ۷۰۸ مورخ ۱۳۸۷/۵/۲۲ هیأت عمومی دیوان عالی کشور اولاً؛ نسبت به وضعیتی که مَهر حال و حکم به تقسیط از ناحیه مرجع قضایی در جریان دادرسی و یا با طرح دعوای اعسار صادر میشود، این امر نافی حق حبس زوجه نیست. ثانیاً؛ در وضعیتی که زوجه با زوج توافق می کند که مَهر را به اقساط دریافت کند، مفهوم آن این است که مَهر از «حال» به «موجل» تبدیل شده و لذا شرط موجود در ماده ۱۰۸۵ قانون مذکور را از دست میدهد و به این ترتیب حق حبس زوجه منتفی خواهد بود. در نتیجه نظرهای ابرازی در نشست قضایی خمین تا حدی که با این نظر موافق است تأیید میشود.
نظر اکثریت
در قسمت دوم سوال، با عنایت به اینکه پس از توافق زوجین بر تقسیط مَهر و صدور گزارش اصلاحی، مَهر از حال بودن خارج و به موجل تبدیل میشود پس از پرداخت اولین قسط، زوجه نمی تواند از حق حبس استفاده کند؛ زیرا همچنان که در ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی آمده است یکی از شرایط استفاده از حق مزبور حال بودن مَهر است. نظریه شماره ۸۸۶/۷ – ۴/۱۲/۸۲ اداره کل امور حقوقی قوه قضاییه نیز موید این معنی است.
نظر اقلیت
در قسمت دوم سوال، پس از توافق زوجین بر تقسیط مَهر و صدور گزارش اصلاحی نیز زوجه میتواند از حق حبس استفاده کند؛ زیرا توافق بر تقسیط، مَهر را از حال بودن (در صورتی که حال بوده است) خارج نمی کند و رای وحدت رویه موصوف شامل این قسمت نیز میشود.
اتفاق نظر:
در خصوص قسمت اول سوال، با توجه به مفاد رای وحدت رویه ۷۰۸ – ۲۲/۵/۸۷ زوجه بعد از تقسیط مَهر نیز میتواند از حق حبس استفاده کند.