احداث بنای مجدد توسط مستاجر بدون اجازه موجر پس از تخریب در زلزله

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۸/۰۵/۱۱
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر رودبار
موضوع
احداث بنای مجدد توسط مستاجر بدون اجازه موجر پس از تخریب در زلزله
پرسش
پس از خراب شدن عین مستاجره در زلزله، مستاجر بدون اجازه و اذن موجر بنا را از نو ساخت، آیا دعوای الزام موجر به ساخت عین مستاجره مسموع میباشد؟ آیا می توان موجر را ملزم به احداث بنا کرد؟
نظر هیئت عالی
به موجب ماده ۴۹۶ قانون مدنی، عقد اجاره به واسطه تلف شدن عین مستاجره از تاریخ تلف باطل میشود. به هر تقدیر چون خراب شدن عین مستاجره در اثر زلزله و حادثه قهری، طبیعی بوده و موجر سبب تخریب نشده است؛ لذا قرارداد اجاره موضوعاً منتفی است. اقدام مستاجر به ساخت بدون مجوز بنا برای وی حق خاصی ایجاد نمی کند و حق رجوع به موجر یا امکان الزام وی به احداث بنا وجود ندارد.
ضمن اینکه در صورتی که بنا احداث شده باشد، چنین دعوایی سالبه به انتفاء موضوع نیز میباشد. با این ترتیب موضوع نیازمند توافق با موجر میباشد.
نظر اکثریت
در خصوص قسمت اول، دعوا مسموع نبوده و در خصوص قسمت دوم، نظریات مختلفی وجود دارد. بعضی به الزام موجر به احداث بنا و عین مستاجره و بعضی دیگر برخلاف این نظر، اعتقادی به الزام موجر به احداث بنا و عین مستاجره ندارند.
نظر اقلیت
چون عین مستاجره در اثر حوادث قهری از بین رفته؛ لذا نمی توان موجر را ملزم به احداث عین مستاجره کرد.