نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۷۶۵ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۰۸

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۱۰/۰۸
شماره نظریه: ۷/۹۸/۷۶۵
شماره پرونده: ک ۵۶۷-۱/۶۸۱-۸۹
استعلام:
خواهشمند است نقطه نظرات حقوقی پیرامون سوال ذیل جهت بهره برداری همکاران قضایی به این دادگستری اعلام شود.
بر اثر تصادف فردی دچار آسیب شکستن استخوان جمجمه شده است و این آسیب موجب زوال عقل وی نیز گردیده است حال در مقام تعیین دیه نماینده شرکت بیمه گر خودروی مقصر حادثه اظهارنظر میدارد موضوع مشمول ماده ۵۴۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ میباشد چرا که شکستن جمجمه و زوال عقل بر اثر یک ضربه واقع شده پس یک دیه بر آن تعلق میگیرد وکیل شاکی نیز با استناد به مواد ۵۳۸ و ۶۷۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ادعای تعلق دو دیه را دارد حال سوال این است که رابطه ماده ۵۴۶ و ۶۷۹ چگونه است؟
۱- آیا ماده اخیرالذکر ماده قبلی را نسخ کرده است؟
۲- یا هریک از مستندات مذکور قاعده متفاوت و فرض متفاوتی را شامل میشود؟
۳- مفهوم لازم و ملزوم در ماده ۵۴۶ چیست./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- ۲- ۳- با یادآور شدن این نکته که در استعلام به عمل آمده، شماره ماده ۶۷۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ سهواً ۶۷۹ قید شده است، در فرض سوال که فردی بر اثر تصادف دچار آسیب شکستن استخوان جمجمه شده این آسیب موجب زوال عقل نیز گردیده است، فرض سوال مشمول قسمت اول ماده ۵۴۶ قانون مجازات اسلامی است و مجنی علیه مستحق دیه بیشتر (دیه زوال عقل) است و دیه شکستگی جمجمه در آن تداخل می کند؛ زیرا دلیلی بر وقوع ضربات متعدد که یکی موجب شکستگی جمجمه و دیگری موجب زوال عقل شده باشد، در این فرض وجود ندارد و موجبی به استناد ماده ۶۷۹ قانون مذکور که مربوط به برگشتن عقل پس از دریافت دیه است، نیست و این ماده تعارضی با ماده ۵۴۶ هم ندارد. منظور از عبارت «لازم و ملزوم» در ماده ۵۴۶ این است که بین شکستگی جمجمه و زوال عقل رابطه علیت وجود داشته باشد و شکستگی جمجمه موجب زوال عقل باشد.