نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۵۴۸ مورخ ۱۳۹۸/۰۵/۳۰

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۵/۳۰
شماره نظریه: ۷/۹۸/۵۴۸
شماره پرونده: ۹۸-۱۶۸-۵۴۸ ک
استعلام:
۱- آیامی توان به اتهام یا اتهامات متهم که در صلاحیت دادگاه کیفری یک میباشد غیاباً رسیدگی نمود در صورت متواری بودن متهم چطور؟
۲- آیا حضور وکیل اعم از تسخیری یا تعیینی در رسیدگی به اتهام یا اتهامات متهم که در صلاحیت دادگاه کیفری یک میباشد الزامی است این موضوع چگونه با مفاد ماده ۳۹۴ قابل جمع است؟
۳- چنانچه معتقد به رسیدگی غیابی متهم در صلاحیت دادگاه کیفری یک باشیم آیابا حضور وکیل تسخیری انجام گردیده رای صادره غیابی است یا حضوری؟ آیا وکیل تسخیری میتواند از رای صادره واخواهی یا فرجام خواهی نماید؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱ و ۲- مقصود مقنن در صدر ماده ۳۵۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ این است که در جرایم موضوع بندهای الف، ب، پ و ت ماده ۳۰۲ این قانون، گرچه با توجه به ماده ۳۴۸ حضور وکیل متهم برای تشکیل جلسه دادگاه ضروری است، اما کافی نیست و باید متهم نیز شخصاً حاضر شود. بنابراین «هرگاه متهم وکیل معرفی نکرده» و برای وی وکیل تسخیری تعیین شده باشد، از جهت لزوم حضور متهم و وکیل در جلسه دادگاه در جرایم یاد شده، تفاوتی بین وکیل تسخیری و تعیینی نمیباشد؛ مگر آن که متهم متواری بوده یا دسترسی به وی ممکن نباشد که در این صورت باید برابر ماده ۳۹۴ همین قانون رفتار شود. در موارد مشمول ماده اخیرالذکر، رسیدگی در غیاب متهم در صورتی که دادگاه حضور وی را برای دادرسی ضروری تشخیص ندهد، امکان پذیر است. در نتیجه مفاد ماده ۳۵۰ صدرالذکر نافی مفاد ماده ۳۹۴ اخیرالذکر ونیز اطلاق ماده ۴۰۶ قانون یادشده نمیباشد.
۳- حق واخواهی انحصار به محکوم غایب دارد و مستفاد از ماده ۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ در حالتی که متهم، متواری یا مجهول المکان باشد، نظر به این که اصولاً ارتباطی بین وکیل تسخیری و موکل وجود ندارد، رای صادره، غیابی محسوب میشود و مطابق مقررات، هر زمان که محکوم رای غیابی از آن مطلع گردد و به آن، اعتراض نماید، در همان دادگاه قابل واخواهی است؛ لذا حضور وکیل تسخیری صرفاً جهت رعایت تشریفات شکلی رسیدگی است و این امر موجب سلب حق اعتراض بعدی محکوم نمیباشد.