تاریخ نظریه: 1398/09/26
شماره نظریه: 7/98/1463
شماره پرونده: ح 3641-721-89
استعلام:
احتراما با توجه به قانون هدفمندی کردن یارانه ها مصوب 1388/10/15 که با رویکرد اصلاح قیمت حامل های انرزژی می‌باشد آیا دعاوی با خواسته ی مطالبه ی یارانه ی معوقه و یا تفکیک یارانه از طرف زوجه یا فرزندان به طرفیت زوج سرپرست خانوار قابلیت طرح و اقامه دارد یا خیر؟ و در صورت مثبت بودن پاسخ دادگاه با احراز چه شرایطی حکم بر محکومیت زوج صادر می‌نماید./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
یارانه نقدی عبارت است از مبلغی که از سوی دولت در ازاء افزایش قیمت حامل‌های انرژی و برخی اقلام مصرح در این قانون برای جبران افزایش هزینه‌های مشترک یک خانوار به سرپرست آن خانوار پرداخت می‌شود. بنابراین اعضای یک خانوار، مادام که جزء آن خانوار محسوب می‌شوند، نمی‌توانند یارانه جداگانه دریافت دارند و در این مورد تفاوتی بین بالغ و نابالغ نیز وجود ندارد. درحقیقت وضعیت و ماهیت «یارانه نقدی» و نیز «خانوار» متفاوت از وضعیت «نفقه‌» و «ولایت» است و باید از خلط این دو مبحث خودداری کرد. بنابراین، مطالبه یارانه نقدی مربوط به ایام زندگی مشترک از سرپرست خانوار نیز فاقد وجاهت قانونی است.
در مواردی که فردی، زندگی مستقلی تشکیل می‌دهد وعملاً از یک خانوار خارج می‌شود، با مراجعه به سازمان هدفمندی یارانه‌ها و مطابق آئین‌نامه و دستورالعمل‌های مربوط، یارانه خود را جداگانه دریافت می‌کند و نیازی به مراجعه به دادگاه و صدور حکم نمی‌باشد؛ مگر آن‌که این سازمان من‌غیرحق، از پذیرش درخواست متقاضی خودداری کند که وی برای الزام سازمان، می‌تواند به مراجع صالحه مراجعه کند.
همچنین درمواردی که ماده 9 آیین‌نامه اجرایی ماده 7 قانون هدفمندی یارانه‌ها پیش‌بینی کرده است، به تشخیص سازمان هدفمندی یارانه‌ها، امکان پرداخت یارانه نقدی به افراد دیگری از جمله مادر مطلقه فرزندان مشترکی که با وی زندگی می‌کنند، وجود دارد