نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۲۱۳ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۱

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۹/۱۱
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۲۱۳
شماره پرونده: ح ۳۱۲۱-۶۷-۸۹
استعلام:
خواهشمند است بررسی و اعلام نظر فرمایید:
با توجه به ماده ی ۸۸۰ قانون مدنی و سایر مقررات مربوط بررسی و اعلام نظر نمایید.
۱- آیا کسی که تحت تکفل بوده و جزء وراث هم میباشد اگر مورث خود را به قتل برساند بعد از قطعیت حکم از دریافت مستمری هم ممنوع میشود یا خیر؟
۲- از زمان وقوع قتل تا زمان قطعیت حکم آیا مستمری به فرد قاتل که از وراث میباشد تعلق میگیرد یا خیر؟
۳- پاداش پایان کار مقتول به فرد قاتل که از وراث است قابل پرداخت میباشد یا خیر؟
۴- آیا قاتل که از وراث باشد مستحق دریافت سهم بیمه عمری که فرد مقتول قبل از فوت در قرار داد برای وی مشخص کرده است میباشد یا خیر؟
۵- آیا افرادی که مرتکب قتل شده اند و جزء وراث و مستمری بگیر هستند از امکانات درمانی و رفاهی مورث می توانند استفاده نمایند یا خیر./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱، ۲، ۳ و ۴- به طور کلی آن چه که به عنوان طلب زمان حیات کارمند متوفی محسوب میشود، جزء ماترک او محسوب میشود و لذا مطابق قانون مدنی باید به ورثه اش پرداخت گردد مانند کارانه، اضافه کار، تفاوت حکم تطبیق حقوقی و مانده مرخصی؛ اما آن چه به مناسبت فوت کارمند و به واسطه رابطه استخدامی او به دیگران تعلق میگیرد نظیر پرداخت مستمری ها که درباره ورثه و افراد تحت تکفل کارمند مزبور برقرار میشود، باید با رعایت شرایط مقرر در ماده ۸۶ قانون استخدام کشوری مصوب ۱۳۴۵ و اصلاحات و الحاقات بعدی پرداخت گردد و از شمول مقررات ارث مذکور در قانون مدنی خارج است و در خصوص بیمه عمر نیز مطابق ماده ۲۴ قانون بیمه مصوب ۱۳۱۶ وجه مربوط که باید بعد از فوت پرداخت شود، به ورثه قانونی متوفی که مطابق مقررات قانون مدنی تعیین میگردد، باید پرداخت شود؛ مگر این که در موقع انعقاد عقد بیمه یا بعد از آن به ترتیب دیگری تعیین شده باشد که در این صورت، وجه مربوط به کسی که در عقد بیمه ذکر شده، قابل پرداخت است. با توجه به تبصره ۲ ماده یک قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی از هزینه های ضروری به کارکنان دولت مصوب ۱۳۷۵/۲/۲۶ در صورت فوت مستخدم، پاداش موضوع این ماده (پاداش پایان خدمت) به وراث قانونی مستخدم متوفی، موضوع ماده ۸۶ قانون استخدام کشوری تعلق میگیرد؛ بنابراین، با عنایت به اینکه تعلق پاداش مزبور به ورثه داخل در ترکه قرار نگرفته است و این تعلق مستقیماً صورت میپذیرد، بنابراین از شمول ماترک مستخدم متوفی و احکام مربوط به آن، خارج است.
۵- با لحاظ پاسخ بندهای ۱، ۲، ۳ و ۴، امکانات رفاهی و درمانی کارمند امتیازی است که برای عائله فرد در زمان حیات و نیز پس از فوت کارمند با رعایت شرایطی برقرار میشود و در زمره و تعریف ماترک قرار نمی گیرد تا به سبب مباشرت وارث مستمری بگیر در قتل مورث، وی از این امکانات محروم شود. لذا قاتل هم چنان با رعایت مقررات بیمه ای و استخدامی اداره متبوع متوفی، میتواند از امکانات رفاهی و درمانی مورث خود برخوردار شود./