نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۲۰ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۲۵

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۸/۲۵
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۲۰
شماره پرونده: ۹۸-۷۶-۱۲۰ ح
استعلام:
نوجوانی در حادثه هنگام انجام کار مصدوم میگردد ولی قهری ایشان با سند رسمی مراتب اعلام رضایت قاطع و منجز خود را نسبت به کارفرما اعلام مینماید که سرانجام پرونده امر در دادسرا مختومه میگردد حال نوجوان مذکور رشید گردیده و دادخواستی را به خواسته ابطال رضایت نامه رسمی فوق به طرفیت کارفرما و ولی قهری خود با استناد به عدم رعایت مصلحت خود در زمان تنظیم رضایت نامه رسمی تقدیم مینماید.
سوال:اولا آیا اعلام رضایت ولی قهری منوط به احراز غبطه و مصلحت آن فرد نوجوان بوده است یا خیر؟ ثانیاً: با فرض عدم احراز غبطه و مصلحت توسط ولی قهری موجبی جهت ابطال سند رسمی رضایتنامه وجود دارد یا آنکه آن فرد نوجوان که در حال حاضر رشید گردیده است صرفا حق مراجعه به ولی قهری خود از جهت خسارات ناشی از عدم رعایت غبطه و مصلحت خود در زمان وقوع حادثه را دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، با توجه به مواد ۱۱۸۰، ۱۱۸۳ و ۱۱۸۴ قانون مدنی، ولی قهری نماینده قانونی مولی علیه است و طبق ماده ۳۵۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در صورتی که برخی از اولیای دم، صغیر باشند «ولی آنان با رعایت مصلحت شان حق قصاص، مصالحه و گذشت دارد…». توجه قانون گذار به موضوع رعایت غبطه و مصلحت صغار در ماده اخیرالذکر تأکیدی است در جهت تکلیف ولی قهری در احراز غبطه و مصلحت صغیر و این به معنی احراز آن (احراز غبطه مصلحت صغیر) از توسط مرجع قضایی نیست؛ مگر این که خلاف آن ثابت شود؛ لذا در فرض سوال که ولی قهری غبطه و مصلحت صغیر را در اعلام رضایت بدون دریافت وجه تشخیص داده است، اقدام وی معتبر و نافذ خواهد بود.
ثانیاًً، اگر صغیر پس از رشد، ادعا نماید که غبطه وی از جانب ولی رعایت نشده است، مستنبط از ماده ۱۱۸۴ قانون مدنی از باب ضمان مدنی میتواند به ولی قهری مراجعه و طرح دعوا نماید، ولیکن دعوا متوجه جانی نخواهد بود؛ زیرا برای ولی در زمان مصالحه این حق وجود داشته و آثار قانونی آن ادامه دارد و چنان چه دادگاه عدم رعایت غبطه صغیر از جانب ولی را احراز نماید، علیه وی حکم مقتضی صادر مینماید.