نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۷۲۶ مورخ ۱۳۹۶/۰۳/۳۰
تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۳/۳۰
شماره نظریه: ۷/۹۶/۷۲۶
شماره پرونده: ۶۹-۶۸۱/۱-۷۸۳
استعلام:
نظر به اینکه حسب مفاد ماده ۱۰۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با گذشت زمان حسب نوع و درجه بزه تعقیب متهم موقوف میگردد و بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منتهی به ایراد صدمه بدنی شبه عمد با وصف رانندگی بدون گواهی نامه فارغ از دیه ای که باید به مصدوم پرداخت شود حسب محازات قانونی از جمله جرایم تعزیری درجه ۶ محسوب میشود که با گذشت پنج سال از تاریخ وقوع بزه یا آخرین اقدام تعقیبی تعقیب متهم موقوف میگردد حال با توجه به موضوع فوق سوالات ذیل مطرح میگردد که:
اولاً: با توجه به اینکه حسب مفاد ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ دیه جزء مجازات ها محسوب میگردد آیادر خصوص جرایم دو جنبه ای منجر به دیه مانند بزه فوق قواعد مرور زمان جاری میباشد یا خیر؟
ثانیاً: در صورت مثبت بودن پاسخ سوال اول آیا باید حسب مفاد ماده ۱۱۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ که از عبارت دعوی استفاده نموده است بعد از صدور قرار موقوفی تعقیب شاکی ارشاد به طرح دعوی در مراجع حقوقی غیر کیفری گردد یا اینکه حسب مفاد ماده ۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ١٣٩٢ باید پرونده جهت صدور حکم مقتضی به دادگاه کیفری ارسال گردد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- اگرچه مطابق بند (ث) ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ دیه، یکی از اقسام مجازات ها است اما مفاد مواد ۱۰۵ تا ۱۱۳ قانون یاد شده و تبصره ۱ ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ نشان میدهد که مرور زمان صرفاً در مجازات های تعزیری مجرا است و شامل دیه نمی شود و در جرائم دو جنبه ای مثل بی احتیاطی در رانندگی منتهی به ایراد صدمه بدنی، مرور زمان فقط شامل جنبه تعزیری میشود. به عبارت دیگر دیه علیرغم قرار گرفتن در عدد مجازات ها، مجرایی برای مرور زمان نیست ولی این امر موجب نمی شود که اگر جرمی دارای تعزیر و دیه باشد، مقررات مرور زمان نسبت به جنبه تعزیری آن جاری نشود.
۲- در فرض سوال، در صورتی که جنبه تعزیری بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منتهی به ایراد صدمه بدنی، مشمول مرور زمان شود، پس از صدور قرار موقوفی در دادسرا، مطابق ماده ۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، پرونده به دستور دادستان برای صدور حکم مقتضی در خصوص دیه به دادگاه ارسال میشود.