نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۲۰۶۹ مورخ ۱۳۹۶/۰۹/۰۵

تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۹/۰۵
شماره نظریه: ۷/۹۶/۲۰۶۹
شماره پرونده: ۱۰۷۵-۱۳۹-۹۶
استعلام:
احتراماً؛ آیا اولاً بین دادخواست ابطال رای داور و اعتراض به رای داور تفاوتی وجود دارد یا خیر؟
ثانیاً: چنانچه در پرونده ای دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی بدون تصویب هیأت وزیران و بدون اطلاع مجلس شورای اسلامی (ماده ۴۵۷ قانون آیین دادرسی کیفری) به داوری ارجاع شده باشد و رای داوری هم در این خصوص صادر و قطعی شده باشد اما سازمان و یا نهاد عمومی یا دولتی خارج از مهلت ۲۰ روزه مقرر و با استناد به عدم رعایت شرایط موصوف دادخواست ابطال رای داور را مطرح نماید آیا دادگاه صرف نظر از این ایراد ماهیتی واجد اهمیت مذکور (منبع دعاوی راجع به اموال دولتی و عمومی به دولتی)، به استناد ماده ۴۹۲ باید قرار رد دادخواست اعتراض به رای داور و یا ابطال آن را صادر کند یا خیر؟ با عنایت به ابهام پیش آمده در خصوص مورد اخیرالذکر خواهشمند است دستور فرمایید با طرح موضوع در کمیسیون تخصصی مربوطه، نظریه آن کمیسیون، جهت ارشاد و بهره برداری به این حوزه قضائی اعلام و ارسال گردد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- در مواد مختلف قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ و از جمله مواد ۴۹۱ و۴۹۲ این قانون، از هر دو اصطلاح «اعتراض» و «درخواست ابطال» استفاده شده و بین این دو تفاوتی از این حیث وجود ندارد.
۲- با توجه به صدر مادّه ۴۸۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، رای داور در صورتی که مشتمل بر یکی از موارد مذکور در این مادّه باشد، باطل است و قابلیت اجرایی ندارد؛ بنابراین هرگاه از سوی یکی از طرفین، درخواست اجرای رای داور شود، دادگاه مکلف است رای داور را از جهات مذکوردر مادّه یاد شده، بررسی کند و اگر طرف دیگر مدعی بطلان رای داور باشد، چون بررسی رای داور قبل از صدور دستور اجرا، تکلیف دادگاه میباشد، تذکر یکی از طرفین نیز مورد توجه دادگاه قرار خواهد گرفت.