نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۱۹۰۴ مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۲۱
تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۸/۲۱
شماره نظریه: ۷/۹۶/۱۹۰۴
شماره پرونده: ۱۲۱۶-۱/۱۲۷-۹۶
استعلام:
۱- چنانچه دادنامه به محکوم علیه به صورت قانونی ماده ۷۰ یا نشر آگهی ابلاغ گردیده باشد ولیکن نامبرده با تقدیم دادخواست واخواهی خارج از مهلت و بدون اینکه مدعی عدم اطلاع از دادنامه باشد تقاضای رسیدگی نموده است حال در مانحن فیه آیا بدون طرح چنین ادعایی عذر عدم اطلاع پذیرفتن دادخواست واخواهی و صدور قرار قبولی آن برای دادگاه جنبه تکلیفی و امری دارد و یا اینکه دادگاه بدون ادعای عدم اطلاع هر چند که دادنامه به صورت قانونی برابر ماده ۷۰ قانون آیین دادرسی مدنی یا نشر آگهی ابلاغ شده باشد تکلیفی در پذیرش ندارد؟
۲- آیا پس از صدور قرار قبولی چنانچه ملاحظه شود که واخواه در دادخواست واخواهی هیچ گونه دلیلی ارائه ننموده باشد آیا به صورت فوق العاده می توان رای بر تأیید دادنامه صادرکرد یا اینکه میبایست حتماً با تعیین وقت طرفین دعوت شوند.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- در فرضی که رای غیابی با انقضاء مهلت واخواهی و تجدیدنظر خواهی قطعی شده و محکوم علیه غایب خارج از مهلت، دادخواست واخواهی داده است، اولا چنانچه حکم غیابی به محکوم علیه غایب ابلاغ واقعی نشده باشد و محکوم علیه مدعی عدم اطلاع از رای باشد با توجه به قسمت اخیر تبصره یک ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادگاه باید بدوا در مورد ادعای وی مبنی بر عدم اطلاع از مفاد رای رسیدگی و حسب مورد قرار رد یا قبول دادخواست واخواهی را صادر کند و صدور قرار رد واخواهی در این فرض بدون رسیدگی و احراز صحت و سقم ادعای وی مبنی بر عدم اطلاع از رای غیابی فاقد وجاهت قانونی است. ثانیا: چنانچه حکم غیابی به محکوم علیه ابلاغ واقعی شده باشد و محکوم علیه خارج از مهلت قانونی و انقضاء مهلت واخواهی و تجدیدنظر خواهی، دادخواست واخواهی تقدیم نماید با توجه به ماده ۳۰۶ قانون یاد شده چنانچه محکوم علیه ثابت نماید عدم واخواهی در مهلت قانونی به دلیل وجود یکی از عذرهای مذکور در ماده ۳۰۶ یاد شده است، دادگاه مکلف به صدور قرار قبولی واخواهی است. ثالثا: چنانچه واخواهی خارج از مهلت، مشمول فروض فوق نباشد، دادگاه قرار رد دادخواست واخواهی را صادر می کند که این قرار وفق بند الف ماده ۳۳۳ قانون مرقوم ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی است.
۲- رسیدگی به واخواهی مستلزم تشکیل جلسه و دعوت از طرفین است و از این حیث تابع احکام مقرر برای رسیدگی به دادخواست اصلی است.