نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۱۸۴۰ مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۱۰

تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۸/۱۰
شماره نظریه: ۷/۹۶/۱۸۴۰
شماره پرونده: ۱۳۷۹-۲۶-۹۶
استعلام:
در پرونده اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب ایوان شخصی بابت اتهام ایراد ضرب و جرح عمدی به پرداخت دیه در حق شاکی محکوم گردیده به علت عدم پرداخت دیه با درخواست شاکی و اعمال ماده ۳ قانون نحوه محکومیت های مالی به زندان معرفی گردیده است اکنون با درخواست پدر وی از سوی دادگاه حقوقی ایوان حکم بر حجر از نوع عدم رشادت سفاهت صادر گردیده حال با توجه به وضعیت پیش آمده آیا اعمال ماده ۳ قانون نحوه محکومیت های مالی زندانی شدن و یا تداوم بازداشت محکوم علیه وجاهت قانونی خواهد داشت یا خیر؟ و دیگر اینکه با صدور حکم حجر آیا می توان از طریق اموال عاقله جهت وصول دیه با وصف عدم درج محکومیت عاقله در رای محکومیت محکوم علیه اقدام نمود یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- با توجه به تعریف «دیه» در ماده ۱۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و با لحاظ اینکه دیه از مصادیق «مجازات های مالی» موضوع ماده ۵۰۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ محسوب می-گردد، بنابراین، سفاهت مرتکب پس از صدور حکم قطعی نیز مانع از اجرای حکم دیه و وصول آن از اموال محکوم ٌعلیه (سفیه) نمیباشد، لکن باید توجه داشت که چون سفیه از مداخله در امور مالی خود ممنوع است و فاقد اهلیت قانونی برای پرداخت دیه میباشد و پرداخت دیه از اموال محکوم علیه (سفیه)، به عهده ولی یا سرپرست قانونی وی است، بنابراین ممتنع از پرداخت محسوب نمی گردد و از این حیث موجب قانونی جهت بازداشت او به استناد ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی ۱۳۹۴ نمیباشد.
۲- مطابق ماده ۴۶۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، عاقله تنها مکلف به پرداخت دیه خطای محض است که با عنایت به بند ب ماده ۲۹۲ این قانون جنایت ارتکابی توسط صغیر و مجنون، خطای محض محسوب میگردد اما جنایت ارتکابی توسط سفیه، خطای محض نیست ولذا سفیه از شمول بند ب ماده یاد شده خارج است.