تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۰۹/۲۸
شماره نظریه: ۷/۹۵/۲۳۹۶
شماره پرونده: ۱۶۵۰-۱/۱۶۸-۹۵
استعلام:
س: درپرونده‌ای آقای الف و خانم ب به ترتیب به مباشرت در قتل و معاونت در قتل ج اقرار نموده اند پس از اقرار و تفهیم اتهام آقای الف شخص د را نیز به عنوان معاون خود معرفی نموده که این شخص با بازپرس پرونده قرابت نسبی دارد و بازپرس قرار امتناع از رسیدگی صادر نموده با توجه به اینکه قرار امتناع از رسیدگی تنها در خصوص شخص د صادر گردیده آیا بازپرس باید به تحقیقات خود در مورد شخص الف و ب ادامه دهد یا خیرآیا قاعده فراغ شامل وی می-گردد./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱) مستفاد از ماده‌ی ۴۲۴ قانون آیین دادرسی کیفری ناظر به بند الف ماده‌ی ۴۲۱ از قانون اخیرالذکر این است که، مقام قضایی پس از احراز انطباق جهت رد، قرار امتناع از رسیدگی را نسبت به موضوع پرونده که بالتبع شامل همه شرکاء و معاونان جرم می‌باشد، صادر می‌نماید، عبارت «در صورت قبول ایراد، بازپرس از رسیدگی و مداخله در موضوع امتناع می‌نماید»، ظهور در این امر دارد. همچنین اصل وحدت مقام تحقیق در رسیدگی به اتهام شرکاء و معاونان جرم در مرحله‌ی تحقیقات مقدماتی به مانند اصل وحدت دادگاه رسیدگی کننده به اتهام شرکاء و معاونان موضوع ماده ۳۱۱ قانون یاد شده و لزوم جلوگیری از تصمیمات متعارض موید این نظر است.
۲) با توجه به پاسخ سوال اول، موضوع ممنوعیت بازپرس از رسیدگی به اتهام سایر معاونان و شرکاء جرم در فرض شمول موارد رد دادرس در یک پرونده، به دلیل حکم مقرر در ماده‌ی ۴۲۴ است و قاعده‌ی فراغ دادرس، خروج موضوعی از این موارد دارد./