نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۱۵۸۸ مورخ ۱۳۹۵/۰۷/۰۵
تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۰۷/۰۵
شماره نظریه: ۷/۹۵/۱۵۸۸
شماره پرونده: ۵۹-۶۸۱/۱-۶۴۵
استعلام:
در مورد تعزیرات آیا توبه قبل از صدور رای موثر میباشد یا شامل بعد از صدور رای نیز میشود؟ آیا ماده ۱۱۷ قانون مجازات اسلامی محدود به زمان میباشد یا خیر؟ مرور زمان شامل ماده ۱۱۷ ق. م. ا. میشود یا خیر؟ آیا اگر دادگاه یک بار توبه محکوم علیه را احراز نکرد بعد از گذشت مدت مثلا یک سال دوباره مرتکب میتواند تقاضای اعمال مقررات توبه را بنماید یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- مستنبط از ماده ۱۱۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ این است که در جرایم تعزیری و در اعمال مقررات ماده ۱۱۵ قانون مذکور، مرتکب باید قبل از صدور حکم قطعی توبه کند (قبل از قطعیت حکم توبه کند) و ادله مربوط به توبه را نیز تا قبل از قطعیت حکم به مقام قضایی (اعم از مقام تعقیب یا رسیدگی) ارایه نماید.
۲- در خصوص جرایم تعزیری، مادام که مشمول مرور زمان کیفری نشده اند، امکان اعمال مقررات قسمت دوم ماده ۱۱۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ وجود دارد و در سایر موارد، زمان خاصی برای اعمال مقررات مزبور پیش بینی نشده است.
۳- مرور زمان موضوع مواد ۱۰۵ و ۱۰۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ به تصریح این مواد، ناظر به مواردی است که جرم ارتکابی از نوع تعزیر باشد و جرایم موجب حد، مشمول مقررات مرور زمان نیستند.
۴- چنانچه مرتکب قبل از قطعیت حکم، توبه کند و ادله مربوط به توبه را نیز مطابق ماده ۱۱۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ تا قبل از قطعیت حکم به مقام قضایی رسیدگی کننده، ارایه نماید، در هر مرحله از مراحل دادرسی، اعم از بدوی، تجدیدنظر و فرجام میتواند اعمال مقررات توبه را درخواست کند؛ ولو به طور مکرر.