تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۱۲/۱۲
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۸۹۵
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۶۸-۸۹۵ک
استعلام:
چنانچه متهم دو پرونده در دو شعبه دادگاه کیفری دو بابت دو جرم درجه شش داشته باشد و پس از صدور حکم بر محکومیت وی و تجدیدنظرخواهی محکوم‌علیه نسبت به آنها، هر دو پرونده به یک شعبه از دادگاه تجدیدنظر استان ارجاع شود:
الف- آیا می‌بایست مطابق ماده ۳۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری رسدیگی توامان و یکجا نسبت به اتهامات متعدد انجام شود؟
ب- در صورت رسیدگی توامان و یکجا به اتهامات متعدد، آیا مراعات مقررات تعدد جرم و افزایش مجازات‌ها الزامی است؟
ج- مترتب بر بند «ب»، آیا تشدید مجازات‌ها با ماده ۴۵۸ قانون آیین دادرسی کیفری منافات ندارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرضی که محکومیت‌های متعدد غیر قطعی اعم از این‌که از یک یا چند دادگاه نسبت به اتهامات متعدد متهم صادر شده و با تجدید نظرخواهی از این آراء، پرونده‌ها همزمان در دادگاه تجدید نظر مطرح رسیدگی باشد،
اولاً، وحدت دادرسی، رعایت قواعد تعدد جرم و اصل تسریع فرآیند دادرسی کیفری مقتضی و مفهم آن‌است که رسیدگی به تجدید نظرخواهی نسبت به تمامی آرای محکومیت متهم با لحاظ ملاک مواد ۳۱۰، ۳۱۳ و ۴۵۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، توامان و یکجا در یک شعبه دادگاه تجدید نظر استان صورت می‌گیرد.
ثانیاً، چون دادگاه تجدید نظر دارای تمام صلاحیت‌ها و اختیارات دادگاه بدوی در امر رسیدگی و صدور حکم است و از طرفی اعمال مقررات تعدد، در صورت تعدد جرایم موجب تعزیر الزامی است؛ لذا چنانچه دادگاه تجدید نظر پس از رسیدگی ماهیتی نسبت به تجدید نظرخواهی هر یک از آراء صادره، نظر به تایید آرای صادره از دادگاه بدوی داشته باشد، مکلف است با تعیین مجازات هر یک از جرایم تعزیری ارتکابی بر اساس مقررات تعدد موضوع ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۳۹۹)، مجازات‌های مندرج در آرای دادگاه بدوی را به استناد ماده ۴۵۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ اصلاح نموده (و با اصلاح آراء) آنها را تایید می‌کند.