تاریخ نظریه: 1403/08/01
شماره نظریه: 7/1403/496
شماره پرونده: 1403-62-496ح
استعلام:
با عنایت به رای وحدت رویه شماره 850 مورخ 1403/05/16 هیات عمومی دیوان عالی کشور که مفهوم شاخص سالانه را به درستی تبیین نموده است (عدد شاخص در زمان تادیه که به صورت ماهانه برای واحد اجرا ارسال می‌شود، تقسیم بر عدد شاخص در زمان سررسید، ضرب در اصل محکوم‌به، مساوی می‌شود با دین به نرخ روز)، و در واقع تاییدی بر نظریات مشورتی آن اداره کل؛ از جمله نظریه مشورتی شماره 7/1401/334 مورخ 1401/11/17 است، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:
اولاً، آیا فرمول یادشده و برداشت فوق از رای وحدت رویه مذکور صحیح است؟
ثانیاً، در خصوص پرونده‌هایی که خسارت تاخیر تادیه آن‌ها به اشتباه توسط واحدهای اجرای احکام مدنی بر اساس شاخص متوسط سال (جدول) سمت چپ محاسبه شده است، آیا محکوم‌له می‌تواند به دلیل اشتباه واحد اجرای احکام مابه‌التفاوت محکوم‌به را مطالبه کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، همانگونه که در رای وحدت رویه شماره 850 مورخ 1403/05/16 هیات عمومی دیوان عالی کشور در خصوص نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه آمده است، حاصل تقسیم عدد شاخص در زمان تادیه دین بر عدد شاخص در زمان سررسید (ماه) ضرب در مبلغ اصل دین برابر است با مبلغ دین با محاسبه خسارت تاخیر تادیه آن. در واقع، نرخ تورم سالانه بر اساس میانگین تغییر اعداد شاخص قیمت در یک سال منتهی به هر ماه مشخص می‌شود و در زمان محاسبه خسارت باید عدد مربوط به همان ماه مبنای محاسبه قرار گیرد. بر این اساس برداشت از رای وحدت رویه یاد‌شده به شرح مذکور در استعلام درست است.
ثانیاً، در فرضی که اجرای احکام به شیوه‌ای دیگر خسارت تاخیر تادیه را محاسبه کرده باشد، محکوم‌له می‌تواند محاسبه مجدد به شیوه یاد‌شده را درخواست و مبلغ مابه‌التفاوت را مطالبه کند.