تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۳/۱۲
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۱۸۹
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۵۴-۱۸۹ک
استعلام:
آیا حمل برخی از مواد روانگردان از قبیل مواد موسوم به B۲، قرص ترامادول، کمیکال و ماشروم (قارچ) جرم می‌باشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- در خصوص بوپرنورفین (b۲)، به موجب ماده ۸ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب ۱۳۸۹، ۶ مورد مواد روان گردان به شرح مذکور در این ماده، مشمول احکام مقرر در قانون فوق‌الذکر شده است و لذا سایر مواد روان گردان مذکور در فهرست چهارگانه قانون مربوط به مواد روان گردان مصوب ۱۳۵۴، هم‌چنان مشمول احکام مقرر در قانون اخیرالذکر است؛ بنابراین، رسیدگی به جرایم حمل و نگهداری مواد روان گردان نظیر بوپرنورفین (b۲)، مشمول قانون مربوط به مواد روان گردان مصوب ۱۳۵۴، خواهد بود.
۲- در خصوص ترامادول، با توجه به اینکه ترامادول در فهرست موضوع تبصره ماده یک قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۶۷ و اصلاحات و الحاقات بعدی نیامده است، بنابراین از شمول مواد مخدر موضوع قانون مذکور خارج است و چنانچه ماده فوق الذکر به صورت قاچاق وارد کشور شده باشد، حمل، نگهداری و خرید و فروش آن، وفق بند «الف» ماده ۲۷ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲، جرم بوده و بر اساس ماده ۲۲ این قانون قابل مجازات است.
۳- با عنایت به تبصره یک ماده یک قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۷۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده یک قانون مربوط به مواد روان‌گردان «پسیکوتروپ» مصوب ۱۳۵۴ منظور از «مواد مخدر» و «روان‌گردان‌های صنعتی غیردارویی» همان مواردی است که در تصویب‌نامه راجع به فهرست مواد مخدر مصوب ۱۳۳۸ احصاء یا توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به عنوان «مواد مخدر شناخته و اعلام» شده است یا در فهرست‌های چهارگانه (اقلام به روز شده مواد روان‌گردان) ضمایم قانون مربوط به مواد روان‌گردان مصوب ۱۳۸۴/۰۹/۱۳ آمده است و تشخیص مصداق و انطباق رفتار موضوع سوال با عناوین مجرمانه با مرجع رسیدگی‌کننده است.
۴- اولاً، با عنایت به حاکمیت «اصل قانونی بودن جرم و مجازات» موضوع مواد ۲ و ۱۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و فقد نص قانونی، صرف «حمل یا نگهداری» قارچ گیاهی توهم‌زا یا کاکتوس‌های طبیعی، جرم‌انگاری نشده است.
ثانیاً، مطابق جدول شماره یک فهرست چهارگانه اقلام به روز شده مواد روان‌گردان مصوب ۱۳۸۴/۰۹/۱۳ «مسکالین، پسیلوسین، پسیلوتسین، پسیلوسایبین» که به ترتیب در ردیف ۱۴، ۲۱ و ۲۲ جدول پیش‌گفته آمده است، از حیث احکام و آثار قانونی مشمول قانون مربوط به مواد روان‌گردان (پسیکوتروپ) مصوب ۱۳۵۴/۰۲/۰۸ است.