نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۶ مورخ ۱۴۰۳/۰۲/۲۵

تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۲/۲۵
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۱۰۶
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۸۶/۱-۱۰۶ک
استعلام:
آیا غیبت مشمولین خدمت نظام وظیفه دارای وصف کیفری میباشد؟ چنانچه رفتار مزبور (غیبت از خدمت سربازی) جرم میباشد وفق کدام مقرره قانونی تعیین کیفر صورت خواهد گرفت و جرم مزبور در کدامیک از درجات مجازات های تعزیری قرار میگیرد؟ رسیدگی به اتهام مزبور مستقیماً در صلاحیت دادگاه کیفری میباشد یا این که تحقیقات مقدماتی آن برعهده دادسرا بوده و سپس با صدور کیفرخواست قابل رسیدگی در دادگاه کیفری میباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، با توجه به ماده یک قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲، دادگاه های نظامی به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی کلیه «افراد نظامی» رسیدگی می کنند وکارکنان وظیفه، طبق بند «و» همین ماده ازتاریخ شروع خدمت تا پایان آن، فرد نظامی محسوب می شوند و مادام که شروع به خدمت نکرده، فرد نظامی تلقی نمی شوند و رسیدگی به جرایم ارتکابی آنان؛ از جمله عدم معرفی مشمولین خدمت وظیفه عمومی در مهلت یا موعد مقرر قانونی به عنوان غایب و ارتکاب بزه غیبت از خدمت سربازی به عهده مراجع قضایی عمومی است و با توجه به اینکه بزه موضوع بند ۲ ماده ۵۸ قانون خدمت وظیفه عمومی نیز قبل از شروع به خدمت تحقق می یابد و مرتکب در زمان ارتکاب، فرد نظامی محسوب نمی شود و در حقیقت بزه غیبت از خدمت وظیفه عمومی است که مقنن، مرتکب آن را به عنوان فراری محسوب نموده است، در مراجع قضایی عمومی مورد رسیدگی قرار میگیرد و مجازات فرار از خدمت هم در مواد ۵۹ و۶۰ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح تعیین شده است؛ لذا مجازات مرتکبین بزه موضوع بند ۲ ماده ۵۸ اصلاحی قانون خدمت وظیفه عمومی نیز مطابق همین مواد تعیین میشود. ثانیاً، با توجه به آنچه در بند اولاً آورده شد، ترتیب رسیدگی به بزه غیبت از خدمت وظیفه عمومی موضوع بند ۲ ماده ۵۸ قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۱۳۶۳، مطابق با آیین نامه اجرایی این قانون میباشد.