نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۴۷۶ مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۰۳

تاریخ نظریه: ۱۴۰۲/۱۰/۰۳
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۴۷۶
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۲۷-۴۷۶ح
استعلام:
ثانیا، در صورت اقامه دعوا به طرفیت حوزه قضایی شهرستان، آیا قضات دادگستری آن شهرستان (محل وقوع مال) اعم از رئیس حوزه قضایی و دادرس امکان رسیدگی به چنین دعوایی را دارند؟ آیا رئیس حوزه قضایی در صورت نبود دادرس، خود میتواند به این دعوا رسیدگی کند؟ به عبارت دیگر، آیا رئیس حوزه قضایی شهرستان میتواند با این استدلال که رابطه خادمی وجود دارد و وظیفه دفاع از حقوق دادگستری را نیز بر عهده دارد، وفق بند «ب» ماده ۹۱ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ قرار امتناع از رسیدگی صادر و سپس به جهت نبود دادرس کافی پرونده را برای رسیدگی به نزدیک ترین حوزه قضایی آن شهرستان ارسال کند؟ آیا در این خصوص قانونا رابطه خادمی وجود دارد و آیا چنین عبارتی از بند «ب» ماده یادشده مستفاد میشود؟
به طور کلی، با توجه به رای وحدت رویه ۸۲۸ مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور و اصول یکصد و پنجاه و چهارم به بعد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آیا رئیس حوزه قضایی شهرستان مکلف به رسیدگی است؟ در صورت منفی بودن پاسخ، آیا این خصوصیت (وظیفه دفاع از حقوق دادگستری) شامل دیگر قضات سایر حوزه های قضایی استان میشود در نهایت، تکلیف رسیدگی به این پرونده بر عهده کدامیک از شهرستان های استان است؛ محل وقوع مال غیر منقول یا نزدیک ترین حوزه قضایی به آن دادگستری؟
ثالثا، در صورتی که پاسخ مثبت باشد، به طور کلی آیا قرار امتناع از رسیدگی قابل عدول است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ثانیا، در فرض سوال، دعوای مطروحه به طرفیت واحد قضایی ذی ربط مسموع است.
ثالثا، صرف رابطه استخدامی بین مقام قضایی رسیدگی کننده و دستگاه قضا از موجبات صدور قرار امتناع از رسیدگی موضوع بند (ب) ماده ۹۱ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ نیست.
رابعا، دستورالعمل یادشده در راستای قوانین آمره حاکم است و لذا دعوای مطروحه نسبت به اموال غیر منقول باید وفق ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ و با لحاظ رای وحدت رویه ۳۱ مورخ ۱۳۶۳/۰۹/۰۵ هیات عمومی دیوان عالی کشور در محل وقوع مال غیر منقول مطرح شود.