تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۲/۲۳
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۱۰۵۷
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۲۷-۱۰۵۷ح
استعلام:
در برخی دادخواستهای تقدیم شده در مراحل نخستین، تجدیدنظر و یا فرجام، حسب مورد خواهان، تجدیدنظرخواه و یا فرجامخواه نشانی محل اقامت خود و خوانده، تجدیدنظر خوانده و یا فرجامخوانده را درج نمیکند و صرفاً نام شهر و یا عبارت «به شرح مندرج در سامانه ثنا» را قید میکند. با توجه به حکم مقرر در ماده ۶۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی و نیز مقررات آییننامه نحوه استفاده از سامانههای رایانهای یا مخابراتی مصوب ۱۳۹۵/۰۵/۲۴؛ بویژه مقررات ماده ۱۳ آن، آیا در مواردی که اصحاب دعوا دارای حساب کاربری در سامانه ابلاغ هستند، مقررات مندرج در بندهای ۱ و ۲ ماده ۵۴ و تبصره ۱ آن، بند ۲ ماده ۵۳، ماده ۵۴، ماده ۳۴۰، بندهای ۱ و ۲ ماده ۳۴۱ و ماده ۳۴۵، بندهای ۱ و ۲ ماده ۳۸۰ و ماده ۳۸۳ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ نسخ (اعم از ضمنی یا صریح) شده است و دیگر نیازی به رعایت مقررات اخیر از قانون یادشده درباره عدم درج نشانی اصحاب دعوا در دادخواست نیست و یا آنکه بر فرض داشتن حساب کاربری برای خواهان، تجدید نظرخواه یا فرجامخواه و خوانده، تجدید نظرخوانده یا فرجامخوانده در سامانه ابلاغ (ثنا) این امر نافی انجام تکالیف مقرر در بندهای ۱ و ۲ مواد ۵۴، ۳۴۱ و ۳۸۰ قانون آیین دادرسی یادشده نیست؛ زیرا همواره امکان اختلال و قطعی در سامانه ابلاغ وجود دارد که در این صورت امر ابلاغ اوراق باید به صورت نیمهالکترونیک و فیزیکی و سنتی از طریق ضابطان دادگستری و ماموران ابلاغ انجام شود و در هر صورت، درج نشانی و اقامتگاه اصحاب دعوا؛ اعم از اینکه دارای حساب کاربری در سامانه ابلاغ (ثنا) باشند یا نباشند، امری الزامی است و مواد یادشده مذکور از قانون آیین دادرسی اخیرالذکر به قوت و اعتبار خود باقی است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ماده ۶۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی متضمن حکم کلی کافی دانستن صورت الکترونیکی یا محتوای الکترونیکی سند، مدرک، نوشته و… برای ابلاغ اوراق قضایی است؛ همچنانکه ماده ۱۳ آییننامه نحوه استفاده از سامانههای رایانهای یا مخابراتی مصوب ۱۳۹۵/۰۵/۲۴ وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ را ابلاغ تلقی کرده است؛ اما این مواد نافی احکام آمره راجع به ضرورت درج اقامتگاه (نشانی) به شرح مندرج در بندهای اول و دوم مواد ۵۱، ۳۴۱ و ۳۸۰ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ نیست و صرف درج این نشانیها در سامانه ابلاغ الکترونیکی (ثنا)، خواهان، تجدیدنظرخواه و فرجامخواه را از درج آن در دادخواست بینیاز نمیکند.