نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۷۶۰ مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۸

تاریخ نظریه: ۱۴۰۱/۱۱/۱۸
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۱/۷۶۰
شماره پرونده: ۱۴۰۱-۱۶۸-۷۶۰ ک
استعلام:
با توجه به صدور رای وحدت رویه ۸۲۰ مورخ ۱۴۰۱/۳/۳۱ و مطابق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری، در پرونده هایی که رای قطعی صادره شده و در مرحله اجرای احکام است، آیا با صدور این رای وحدت رویه، موضوع مشمول مرور زمان تعقیب میشود؟ آیا امکان اعاده دادرسی از دادنامه وجود دارد؟ در این صورت مشمول کدام بند از ماده ۴۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری است؟ چنانچه سابقاً نسبت به پرونده با این جهت که جرم آنی بوده و مشمول مرور زمان است تجدیدنظر خواهی شده و اعتراض رد شده باشد چه راه حلی وجود دارد؟ چنانچه سابقاً نسبت به حکم اعاده دادرسی شده و طی تصمیم دیوان عالی کشور، این بزه، مستمر تشخیص داده شده باشد و اعاده دادرسی رد شده باشد آیا امکان اعاده دادرسی مجدد وجود دارد؟ آیا موضوع مشمول مواد ۱۰ و ۱۱ قانون مجازات اسلامی است؟ در این صورت کدام بند آن را شامل میشود؟ به عبارت دیگر دو دسته پرونده وجود دارد: الف- پرونده هایی که نسبت به آن اعاده دادرسی صورت نپذیرفته است؛ ب- پرونده هایی که سابقاً نسبت به آن تقاضای اعاده دادرسی شده لکن دیوان عالی کشور با تلقی جرم به عنوان جرم مستمر، اعاده دادرسی را نپذیرفته است. در هر شق چه راهکاری وجود دارد؟ قاضی اجرای احکام کیفری و دادستان مجری حکم آیا تکلیفی در این موارد دارند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
برابر ذیل ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ در صورتی که مطابق رای وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور عمل انتسابی جرم شناخته نشود یا رای به جهاتی مساعد به حال محکوم باشد، نسبت به آراء اجرا نشده یا در حال اجرا قابل تسری است؛ بنابراین در فرض سوال که مطابق رای وحدت رویه ۸۲۲ مورخ ۱۴۰۱/۳/۳۱ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، بزه تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی «جرم غیر مستمر» شناخته شده است؛ این رای وحدت رویه مطابق ماده ۴۷۱ پیش گفته نسبت به آراء محکومیت کیفری که دادگاه ها با اعتقاد به مستمر بودن بزه معنونه صادر کرده ، اما اجرا نشده و یا در حال اجرا است، قابل تسری میباشد و قاضی اجرای احکام کیفری با لحاظ ملاک بند «ب» ماده ۱۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ مطابق ماده ۵۰۵ قانون پیش گفته باید قرار موقوفی اجرای مجازات صادر کند. بدیهی است چنانچه قاضی اجرای احکام در خصوص تشخیص تاریخ وقوع جرم (تاریخ تغییر غیرمجاز کاربری اراضی زراعی و باغ ها) با ابهام و اجمال مواجه باشد، در اجرای ماده ۴۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ اقدام می کند.
بنا به مراتب فوق، بحث اعاده دادرسی به شرح مطرح شده در استعلام موضوعاً منتفی است.