نظریه مشورتی شماره ۹۸-۱۸۶/۱-۵۲ مورخ ۱۳۹۸/۰۲/۰۴

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۲/۰۴
شماره نظریه: ۹۸-۱۸۶/۱-۵۲
شماره پرونده: ۹۸-۱۸۶/۱-۵۲ ک
استعلام:
با التفات به قسمت پایانی ماده ۲۹ قانون مجازات اسلامی که مقرر داشته در هر حال مدت بازداشت بدل از جزای نقدی نباید از ۳ سال تجاوز کند معنا و محل اجرای قسمت میانی ماده که اشعار میدارد که از حداکثر مدت حبس مقرر در قانون برای آن جرم بیشتر نیست چگونه خواهد بود؟ به دیگر سخن در فرضی که مجازات جرمی مدت ۵ سال حبس و جزای نقدی بسیار هنگفتی باشد که عملا حبس بدل از جزای نقدی با احتساب روزی ۴۰ هزار تومان از مدت ۵ سال نیز تجاوز نماید محکوم بابت جزای نقدی میبایست ۵ سال در بازداشت باشد یا ۳ سال؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مستنبط از ماده ۲۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ این است که قسمت اخیر ماده موصوف مبنی بر این که «در هر حال مدت بازداشت بدل از جزای نقدی نباید از ۳ سال تجاوز کند» ناظر به بیان حداکثر مدت بازداشت بدل از جزای نقدی قابل اعمال در مواردی است که برای جرم مجازات حبس مقرر نشده و یا حداکثر مجازات حبس مقرر در قانون برای آن جرم بیش از ۳ سال است، بر همین اساس و به قرینه ی قسمت اخیر ماده موصوف فراز میانی ماده مذکور مبنی بر «ازحداکثر مدت حبس مقرر در قانون برای آن جرم بیشتر نیست» منصرف به جرائمی است که حداکثر حبس مقرر در قانون برای آن جرم کمتر از ۳ سال حبس است، لذا در مواردی نظیر فرض سوال که حداکثر حبس مقرر در قانون برای جرم ارتکابی ۵ سال حبس است مدت حبس بدل از جزای نقدی قابل اعمال مشمول فراز پایانی ماده ۲۹ و حداکثر ۳ سال است. بدیهی است قوانین خاص مانند ماده ۶۰ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز ۱۳۹۲ تابع احکام خاص خود است.