نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۱۷۸۷ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۱۹

تاریخ نظریه: ۱۳۹۹/۱۲/۱۹
شماره نظریه: ۷/۹۹/۱۷۸۷
شماره پرونده: ۹۹-۱۸۶/۲-۱۷۸۷ ک
استعلام:
با توجه به ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) در مورد جرم اخذ ربا چنانچه شاکی پولی از متهم قرض گرفته باشد و متهم شرط دریافت مبلغی زائد بر اصل مبلغ پرداختی از شاکی اخذ کند و بابت این شرط شاکی منزل مسکونی خود را به صورت صوری و با تنظیم مبایعه نامه به عنوان ضمانت پرداخت مبلغ اضافی قرار دهد و شاکی اصل پول و سود تعیین شده را در موعد مقرر پرداخت نکند و متهم اقدام به فروش منزل مسکونی شاکی نماید، آیا بزه دریافت ربا محقق شده است؟ و در بزه ربا در مورد قرض، آیا مبلغ اضافی باید وجه نقدی باشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
طبق ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب ۱۳۷۵، در ربای قرضی دریافت زائد بر مبلغ پرداختی در تحقق ربا شرط است؛ لذا در فرض سوال چنانچه طبق توافق طرفین (قرض دهنده و قرض گیرنده) شرط شود که قرض گیرنده در موعد مقرر، مبلغی زائد بر آنچه دریافت کرده است را تأدیه کند و با تنظیم سند رسمی در جهت تضمین اجرای قرارداد، منزل مسکونی خود را به قرض دهنده منتقل کند، در صورت فروش این ملک و برداشت مبلغ اضافه بر اصل طلب، رکن مادی جرم ربا محقق شده است.