نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۱۴۱۲ مورخ ۱۳۹۹/۱۰/۰۳

تاریخ نظریه: ۱۳۹۹/۱۰/۰۳
شماره نظریه: ۷/۹۹/۱۴۱۲
شماره پرونده: ۹۹-۱۶۸-۱۴۱۲ ک
استعلام:
در خصوص باقی بودن یا رفع اثر از قرار تامین پس از شروع حبس و در حالتی که جزای نقدی تأدیه نگردیده است با توجه به ماده ۲۵۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و وجود حرف عطف «و» میان قسمت شروع به اجرا و اجرای کامل سایر مجازات ها و این که در ماده ۲۲۸ بیان گردیده کفیل یا وثیقه گذار در هر مرحله از تحقیقات و دادرسی با معرفی و تحویل متهم میتواند آزادی وثیقه خود را درخواست نماید و در خصوص مرحله اجرا احکام بیانی ندارد همچنین در بخش پنجم قانون مذکور نیز تصریحی در این خصوص وجود ندارد بنابراین آیا می توان گفت قرار تامین حتی پس از معرفی محکوم به زندان تا پرداخت جزای نقدی یا تعیین تکلیف در آن خصوص پابرجاست؟ خواهشمند است در حالتی که دیه نیز در کنار محکومیت حبس وجود دارد و حبس محکوم شروع گردیده لکن دیه پرداخت نشده نیز این شعبه را ارشاد فرمایید.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- در فرض مطرح شده که وثیقه گذار (غیر متهم) نسبت به معرفی محکوم و تحویل وی به اجرای احکام کیفری اقدام کرده است، با توجه به تصریح ماده ۲۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، موجب قانونی جهت ادامه بازداشت وثیقه وجود ندارد و در واقع با معرفی و تحویل محکوم، وثیقه گذار تعهد دیگری ندارد و وثیقه باید آزاد شود؛ اما این امر به معنای لغو قرار تامین کیفری موضوع قسمت اخیر ماده ۲۵۱ قانون پیش گفته نسبت به محکومی که علاوه بر مجازات حبس به جزای نقدی نیز محکوم شده است نمیباشد و به تصریح قسمت اخیر ماده ۲۵۱ قانون یادشده، لغو قرار تامین مستلزم اجرای کامل سایر مجازات ها و از جمله دیه (غیر از حبس) نیز میباشد؛ بنابراین مقررات ماده ۲۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ منصرف از مقررات ماده ۲۵۱ این قانون بوده و در مواردی که وثیقهگذار محکوم را به واحد اجرای احکام معرفی و تحویل داده است، نوع مجازات های محکوم تاثیری در رفع بازداشت از وثیقه ندارد.
۲- مطابق ماده ۲۵۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اجرای کامل مجازاتهایی نظیر دیه، قرار تامین کیفری لغو میشود؛ بنابراین در فرض سوال که حکم محکومیت متهم به حبس و دیه صادر و اجرای مجازات حبس نیز شروع شده است، هر چند موعد پرداخت دیه فرا نرسیده باشد، موجب قانونی جهت الغای قرار تامین کیفری به واسطه شروع به اجرای حبس و عدم حصول موعد پرداخت دیه وجود ندارد، ولی چنانچه اجرای مجازات حبس خاتمه یافته و موعد پرداخت دیه هم فرا نرسیده است، قاضی اجرای احکام کیفری در صورت اقتضاء میتواند مطابق ماده ۵۰۷ قانون فوق الذکر، نسبت به متناسب سازی قرار تامین کیفری و ایجاد مقدمات آزادی محکوم با اخذ تامین خفیف تر اقدام کند.