نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۱۱۸۳ مورخ ۱۳۹۹/۰۹/۱۵

تاریخ نظریه: ۱۳۹۹/۰۹/۱۵
شماره نظریه: ۷/۹۹/۱۱۸۳
شماره پرونده: ۹۹-۱۸۶/۲-۱۱۸۳ ک
استعلام:
مطابق ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در جرایم موجب حد یا قصاص هرگاه فرد بالغ کمتر از هیجده سال ماهیت جرم انجام شده و یا حرمت آن را درک نکند و یا در رشد و کمال عقل وی شبهه وجود داشته باشد، حسب مورد با توجه به سن وی، به مجازات های پیش بینی شده در این فصل محکوم میشود و مطابق ماده ۱۳۵ همین قانون، در تعدد جرایم موجب حد و تعزیری و نیز جرایم موجب قصاص و تعزیر، مجازات ها جمع و ابتدا حد یا قصاص اجرا میشود. چنانچه فرد بالغ کمتر از هیجده سال مرتکب یک جرم میشود و دادگاه ویژه رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان طبق ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی به لحاظ شبهه در رشد و کمال عقل نوجوان به جای مجازات حدی، به مجازات های تعزیری مقرر در فصل دهم قانون مجازات اسلامی حکم دهد، آیا طبق ماده ۱۳۵ قانون مجازات اسلامی جمع هر دو مجازات اجرا میشود یا طبق ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، صرفاً یک مجازات و آن هم اشد قابل اجرا است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
نظر به این که اعمال مقررات تعدد ناظر به مجازات های تعزیری است و در خصوص افراد نوجوان با عنایت به ماده ۸۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ مجازات تعزیری تعیین میشود، لذا قواعد تعدد جرم در خصوص جرایم تعزیری ارتکابی توسط نوجوان قابل اعمال است و در فرض سوال که با انتفای مجازات حد یا قصاص، مرتکب نوجوان به «مجازات تعزیری» محکوم میشود نیز مقررات تعدد جرم موضوع ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اعمال میشود و به لحاظ انتفای «حد»، اعمال مقررات ماده ۱۳۵ این قانون سالبه به انتفای موضوع است.