نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۹۹۲ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۶
تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۱۲/۲۶
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۹۹۲
شماره پرونده: ک۲۹۹۱-۹۶۱-۸۹
استعلام:
با عنایت به اینکه دژبانی ارتش جمهوری اسلامی ایران مستقر در بهشت زهرا (س) و حرم مطهر امام خمینی (ره) ضمن همکاری با کلانتری ۲۰۵ حرم مطهر امام خمینی به منظور برقراری نظم و امنیت این دو مکان مقدس فعال هستند و هنگام وقوع جرم مشهود موارد را به کلانتری محل گزارش می نمایند و با اجازه رئیس دادگاه بخش یا قاضی کشیک نسبت به دستگیری و انتقال متهم به کلانتری در جرایم مشهود اقدام مینماید اولاً: آیا این کار قانونی است یا خیر؟
ثانیاً: آیادر چنین مواردی عنوان ضابط دادگستری صدق می کند؟
ثالثاً: آیا بند ب ماده ۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری عنوان ضابط دادگستری در چنین مواردی برای ارتش جمهوری اسلامی ایران صادق است؟
آیا می توان پس از طی مراحل قانونی و تشریفات لازم طبق ماده ۳۰ قانون آیین دادرسی کیفری برای ایشان کارت ویژه ضابطان دادگستری را تحصیل نمود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مطابق بند «ب» ماده ۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ ضابطان خاص، مقامات و مأمورانی هستند که به موجب قوانین خاص و در حدود وظایف محول شده ضابط محسوب می شوند و مطابق ذیل همین بند، نیروهای مسلح و از آن جمله ارتش جمهوری اسلامی ایران، فقط در مواردی که به موجب قانون، تمام یا برخی از وظایف ضابطان به آنان محول شود – همانند حکم مقرر در مواد ۱۴۴ و ۶۰۳ قانون فوق الذکر ضابط محسوب می شوند. بنابراین مأموران دژبان ارتش، در خصوص جرایم مشهود، از شمول مواد ۲۸ و ۴۴ قانون یاد شده خارج بوده و حق مداخله، دستگیری متهم و اعلام گزارش به مراجع قضایی را ندارند.
بدیهی است چنان چه موضوع از مصادیق تبصره یک ماده ۴۵ قانون یاد شده باشد؛ تمام شهروندان و از آن جمله مأموران دژبان ارتش می توانند موافق ترتیبات مذکور در این قانون اقدام کنند.