نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۶۱۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۵

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۱۲/۲۵
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۶۱۰
شماره پرونده: ح ۰۱۶۱-۶۲-۸۹
استعلام:
آیا محکومین به رد مال کمتر از هیجده سال سن را می توان بعد از رسیدن به هیجده سال تمام در مقام اجرای محکومیت هالی مالی و ماده ۶۹۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) بازداشت کرد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولا، راجع به رد مال، با توجه به این که مقنن در ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴، مهلت سی روزه ای را برای محکوم علیه در نظر گرفته تا بتواند مدعی اعسار شود و برای آن، ضمانت اجرا مشخص کرده است؛ و با توجه به ماده ۲۲ قانون یادشده که برابر آن «کلیه محکومیت های مالی از جمله دیه، ضرر و زیان ناشی از جرم، رد مال و امثال آن ها جز محکومیت به پرداخت جزای نقدی، مشمول این قانون خواهند بود» و با عنایت به ملاک ماده ۵۰۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی که قانونگذار حتی در مقام اجرای مجازات ها، ارسال احضاریه را به عنوان اصل پذیرفته است، بنابراین برای اجرای آن دسته ازمحکومیت های مالی دادگاه های کیفری که درباره آن اجراییه صادرنمی شود، به نظرمی رسد اخطار به محکوم علیه مبنی بر لزوم اجرای محکومیت های مالی مزبور لازم است و مبدا سی روزه مورد بحث، تاریخ ابلاغ این اخطاریه است. بدیهی است قید مفاد اخطار راجع به محکومیت های مالی در ضمن احضاریه راجع به اجرای مجازات کیفری موضوع ماده ۵۰۰ یاد شده بلااشکال است.
ثانیا، با عنایت به این که مواد ۱ و ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴ مطلق است و استثنا کردن اشخاص فرض سوال نیازمند نص قانون میباشد، لذا به نظر با احراز شرایط مقرر در مواد یادشده منع قانونی برای بازداشت محکوم علیه فرض سوال (محکوم علیهی که در زمان صدور حکم کمتر از هیجده سال داشته و در زمان درخواست اعمال ماده ۳ یاد شده سن وی بیش از هیجده سال است) وجود ندارد. بنا به مراتب فوق، در فرض سوال متعاقب ارسال اخطاریه مندرج در بند اولا، اعمال ماده ۳ قانون یادشده بلامانع به نظر می رسد.