نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۳ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۱۲

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۰۸/۱۲
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۳
شماره پرونده: ۹۸-۱۸۶/۱-۱۳ک
استعلام:
۱- با توجه به اینکه قانونگذار در ماده ۲۸۴ قانون مجازات اسلامی حداکثر مدت نفی بلد تبعید را مشخص نکرده است و این خلاف اصل قانونی بودن مجازات است لذا حداکثر مدت تبعید برای محارب چه میزان و تا چه زمانی میباشد؟
۲- در ماده ۲۷۷ قانون مجازات اسلامی قانونگذار در خصوص مدت مسافرت و حبس تصریحی ندارد در حالی که در خصوص سایر موارد در ماده صراحت دارد بدین معنا که مسافرات یا حبس باید چند وقت طول بکشد تا موجب خروج از احصان گردد آیا به محض مسافرت و حبس احصان ساقط میگردد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- مطابق بند «ت» ماده ۲۸۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ یکی از مجازات های (تخییری) حد محاربه، نفی بلد به صورت مطلق است و از ماده ۲۸۴ این قانون، تعیین مدت استنباط نمی شود و ذکر جمله «مدت نفی بلد در هر حال کمتر از یک سال نیست» در این ماده دلیل بر تعیین مدت نفی بلد نمیباشد؛ زیرا قید مذکور برای این است که چنان چه محارب در کمتر از یک سال توبه کند، نفی بلد تا یک سال ادامه می یابد و در هر صورت نفی بلد تا زمان توبه محارب ادامه خواهد داشت.
۲- عبارت «هر وقت بخواهد امکان جماع از طریق قبل را با وی داشته باشد» مندرج در ماده ۲۲۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، معیار تشخیص معاذیری است که طبق ماده ۲۲۷ قانون پیش گفته فرد را از احصان خارج می کند. تشخیص خروج از احصان به واسطه مسافرت یا حبس با لحاظ عرف (ضابطه نوعی) و بر اساس وضعیت و شخصیت متهم به زنای محصنه از حیث جوانی، نیاز به همسر و مانند آن (ضابطه شخصی) تعیین میشود و احراز آن به نحو موردی و با توجه به محتویات پرونده با قاضی است.