تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۱۱/۱۵
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۳۲۳
شماره پرونده: ع ۳۲۳۱-۶۶-۸۹
استعلام:
نظر به اینکه برخی از مالکین ساختمان های در دست احداث در قالب مجتمع های تجاری، مسکونی و خدماتی و.. که علیرغم عدم اتمام عملیات ساخت و ساز و تا قبل از اخذ گواهی پایان کار ساختمانی از شهرداری اقدام به بهره برداری از ساختمان خود می نمایند که علیرغم ابلاغ اخطارهای مکرر به مالکین و عدم اقدام موثر از سوی آنان بروز مخاطرات جانی و مالی در این گونه ساختمان‌ها محتمل بوده و از طرفی استمرار این روند موجبات تضییع حقوق مسلم شهرداری‌ها در اجرای ضوابط و مقررات مربوطه می‌گردد مع‌الوصف از محضر آن مقام محترم مستدعی است در خصوص بندهای ذیل و متقابلا تکالیف شهرداری ادله ی قانونی و رهنمودهای ارشادی را مبذول فرمایید:
۱- مسئولیت قانونی شهرداری از حوادث بروز حوادث احتمالی به دلیل عدم تمکین مالکین به انجام فرآیند قانونی در صورت طرح دعوی و شکایت خسارت دیدگان چیست؟
۲- آیا امکان ورود شهرداری به منظور اجرای ضوابط مربوطه و جلوگیری از بهره برداری وجود دارد یا خیر؟
۳- آیا ممانعت از ادامه فعالیت ساختمان های فاقد پایانکار با روش مسدود سازی مسیر تردد و امثالهم توجیه قانونی دارد یا خیر؟ در غیر این صورت روشهای ممکنه را با تشریح فرآیند مربوطه آن تبیین فرمایید./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- طبق قسمت خیر ماده ۱۰۰ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی، در صورتی که احداث بنا مخالف با پروانه ساختمانی باشد، شهرداری می‌تواند از عملیات ساختمانی جلوگیری نماید؛ لکن چنان‌چه مالکین پس از اتمام عملیات ساختمانی در آن ساکن شوند، شهرداری مجاز به خارج کردن آنان نمی‌باشد و باید در اجرای بند ۱۴ ماده ۵۵ و ماده ۱۱۰ قانون یاد شده اخطاریه‌ای متضمن تذکر خطرات ناشی از سکونت در ساختمان نیمه‌کاره به مالکین واحدها ابلاغ نماید و چنان‌چه مالکین توجهی به اخطاریه شهرداری ننمایند، خود، مسئول هرگونه خطرات جانی و مالی می‌باشند و در چنین صورتی شهرداری دارای مسئولیت کیفری و حقوقی در این زمینه نمی‌باشد.
۲- مستند به قسمت اخیر ماده ۱۰۰ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی فقط می‌تواند پیش از سکونت مالکین آپارتمان‌های موجود در ساختمان در صورتی که عملیات ساختمانی مخالف مفاد پروانه ساختمانی باشد، از ادامه عملیات ساختمانی جلوگیری کند.
۳- شهرداری صرفاً وظیفه دارد در اجرای ماده ۱۰۰ قانون شهرداری موضوع تخلف ساختمانی که عملیات آن مخالف پروانه ساختمانی می‌باشد به کمیسیون ماده ۱۰۰ این قانون گزارش و بر اساس رأی قطعی کمیسیون اعم از جریمه، اعاده وضع، تخریب و… اقدام کند.