نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۰۸۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۲۸

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۱۰/۲۸
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۰۸۰
شماره پرونده: ک ۰۸۰۱-۱۵-۸۹
استعلام:
در پرونده ای شعبه ویژه تعزیرات حکومتی در خصوص جا سازی دلار قاچاق ضمن اخذ وثیقه حکم به ضبط ارزهای مکشوفه و جزای نقدی صادر و در اجرای ماده ۴۸ و ۶۰ قانون مبارزه با قاچاق کالا وارز جهت وصول جزای نقدی به دلیل عدم شناسایی اموال از محکومین از محل وثایق اشخاص ثالث اقدام مینماید وکیل وثیقه گذاران در اجرای ماده ۲۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری درخواست رفع مسئولیت از وثیقه گذار و آزادی وثیقه در قبال معرفی محکوم علیهما را مینماید صدور حکم حبس بدل از جزای نقدی قاضی شعبه دادگاه انقلاب نیز با این استدلال که محکوم علیهم دارای وثیقه هستند و طبق ماده ۶۰ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز وصول جریمه باید از محل فروش وثیقه صورت پذیرد با این درخواست مخالفت مینماید وکیل وثیقه گذاران طی دادخواستی به دیوان عدالت اداری درخواست ابطال تصمیمات مبنی بر ضبط و فروش وثیقه را نموده و شعبه دیوان ضمن ورود مفاد اخطاریه ها را از موارد تصمیم یا آراء قطعی مشمول بندهای ۱ و ۲ ماده ۱۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ندانسته و قرار رد شکایت صادر مینماید با اعتراض شعبه تجدیدنظر ضمن نقض رای بدوی بر رسیدگی ماهوی توسط شعبه بدوی اعلام رای مینماید شعبه بدوی نیز شکایت شکات را در حد الزام ظرف شکایت (تعزیرات حکومتی) به پذیرش محکوم علیهم موضوع قرار وثیقه با معرفی وثیقه گذاران و سپس درخواست آزادی وثیقه های آنها که برای اشخاص غیر خود سپرده اند پس از معرفی آنها وارد و منطبق با مواد ۲۲۴ و ۲۲۸ آیین دادرسی کیفری و مواد ۱۰ و ۶۰ قانون دیوان عدالت اداری دانسته است که رای اخیر قطعیت یافته است.
۱- چنانچه وثیقه گذار فردی غیر از محکوم علیه باشد آیا پس از صدور حکم قطعی با معرفی محکوم علیه و در اجرای ماده ۲۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری از وثیقه رفع توقیف میشود یا با توجه به اطلاق ماده ۶۰ قانون مبارزه با قاچاق کالا وارز قانون خاص محسوب و جریمه نقدی از وثیقه های سپرده شده اخذ میشود.
۲- مرجع رسیدگی به اعتراض به تصمیم شعب تعزیرات حکومتی در ضبط وثیقه کدام مرجع میباشد آیا دیوان عدالت اداری صلاحیت رسیدگی به اعتراض وثیقه گذار اعم از شخص ثالث یا محکوم علیه ذینفع نسبت به ضبط وثیقه را دارد؟ یا مرجع دیگری پیش بینی شده است./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- مقررات ماده ۶۰ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲، ناظر به استیفای جزای نقدی (محکوم به) از محل وثیقه متعلق به شخص محکوم علیه است که باید با رعایت مستثنیات دین، برداشت شود و منصرف از تشریفات مربوط به ضبط وثیقه مذکور در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ میباشد. بدیهی است چنان چه وثیقه گذار، شخصی غیر از محکوم علیه باشد، در این صورت از شمول ماده ۶۰ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز خارج بوده و مطابق عمومات قانون آیین دادرسی کیفری عمل میشود.
۲- مستنبط از تبصره ۲ ماده ۵۰، ۴۶ و صدر ماده ۴۹ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲ این است که رسیدگی به اعتراض به دستور ضبط صادره از شعب سازمان تعزیرات حکومتی در رسیدگی به تخلفات پرونده های قاچاق کالا و ارز، در صلاحیت «شعب تجدیدنظر ویژه رسیدگی به تخلفات قاچاق کالا و ارز موضوع بند ب ماده ۱۱ و ۴۹ قانون موصوف است و به هر صورت رسیدگی به اعتراض نسبت به ضبط وثیقه از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج است.