نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۰۳۸ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۲۸

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۱۰/۲۸
شماره نظریه: ۷/۹۸/۱۰۳۸
شماره پرونده: ح ۸۳۰۱-۷۲۱-۸۹
استعلام:
در پرونده ای بانک دادخواستی به خواسته مطالبه وجه به مبلغ یک میلیارد و دویست میلیون ریال به طرفیت وام گیرنده و ضامن به استناد قرار داد بانکی مطرح کرده که با توجه به عدم حضور خواندگان دادگاه حکم به محکومیت تضامنی خواندگان به پرداخت مبلغ مذکور به علاوه خسارت دادرسی به صورت غیابی صادر کرده است وام گیرنده خوانده ردیف اول در مهلت واخواهی کرده و پس از امر به کارشناسی مبلغ محکومیت وی به یک میلیارد و هشتاد میلیون ریال کاهش یافته است لکن خوانده ردیف دوم ضامن از حق واخواهی و تجدیدنظر خواهی خویش استفاده نکرده و همان مبلغ محکوم به دادنامه بدوی در مورد وی قطعیت یافته است.
سئوال:
۱- با توجه به این که ضمان ضامن تابع ضامن مضمون عنه میباشد آیا دادگاه مجوز و یا تکلیفی در خصوص کاهش محکومیت ضامن در زمان صدور دادنامه مربوط به واخواهی وام گیرنده اصلی داشته یا خیر؟ و در صورت وجود چنین مجوز و یا تکلیفی مستند قانونی آن چیست؟ آیا از موارد صدور رای اصلاحی به استناد اشتباه در محاسبه محسوب میشود یا خیر؟
۲- در صورت عدم تعیین تکلیف نسبت به موضوع قطعیت دادنامه اولیه آیا پس از اطلاع ضامن از دادنامه صادره در مرحله واخواهی میتواند به استناد ماده ۴۳۰ و بند ۴ یا ۷ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی نسبت به موضوع درخواست اعاده دادرسی نماید./ع
حسن خاکشور
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱ و ۲- در فرض سوال که ضامن و مضمون عنه به صورت تضامنی غیاباً محکوم شده اند و پس از واخواهی مضمون عنه محکومیت وی کاهش یافته است، به نظر می رسد از آن جا که مسئولیت ضامن از دین (اصلی) مضمون عنه قابل تجزیه نمیباشد، موضوع مشمول ماده ۳۰۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ است و کاهش میزان محکومیت مضمون عنه به ضامن هم تسری پیدا می کند و چون این امر حکم قانون است، نیاز به تصریح در رای اخیر دادگاه ندارد و از موارد صدور رای تصحیحی یا اعاده دادرسی نیز خروج موضوعی دارد.