نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۹۱۵ مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۰۹

تاریخ نظریه: ۱۳۹۷/۱۱/۰۹
شماره نظریه: ۷/۹۷/۹۱۵
شماره پرونده: ۹۷-۱۲۷-۹۱۵ح
استعلام:
با عنایت به ماده ۴۸۹ ق ا د م چنانچه بعد از توافق بر تعیین داور مرضی الطرفین یکی از طرفها مورد شکایت کیفری داور قرار بگیرد با عنایت به بند ۶ ماده ۴۶۹ همان قانون موضوع شرایط تعیین داور توسط دادگاه آیا رای داور به استناد بند ۶ ق ا د م قابلیت ابطال را دارد؟ و چنانچه پاسخ مثبت باشد چنانچه اعتراض خارج مهلت مطرح شده باشد دادگاه اجرا کننده رای میتواند راسا رای داور را به این سبب غیر قابل اجرا تشخیص و متوقف نماید؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً: با توجه به صدر ماده ۴۶۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و بند ششم همان ماده انتخاب شخصی که دادرسی کیفری با یکی از طرفین دعوا دارد، به عنوان داور، با تراضی طرفین بلامانع است و در صورت حدوث دعوای کیفری بعد از تعیین داور، طرف دعوای کیفری میتواند طبق ماده ۴۷۱ یادشده داور را رد کند و سکوت او میتواند به معنای قبول ضمنی داور باشد. علی ای حال، رسیدگی و صدور رای توسط داور علی رغم اعلام ردّ میتواند از مصادیق بند ۶ ماده ۴۸۹ قانون مذکور باشد.
ثانیاً: با توجه به اینکه مادّه ۴۹۰ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی برای اعتراض و دعوای بطلان رای داوری، مهلت تعیین و مادّه۴۹۲ این قانون اعتراض و درخواست ابطال خارج از مهلت را نپذیرفته است، لذا چنانچه اعتراض و درخواست ابطال رای داوری، خارج از مهلت تقدیم گردد، دادگاه نمی تواند به موضوع رسیدگی و رای داور را باطل کند و باید قرار رد درخواست صادر نماید اما با توجه به صدر مادّه ۴۸۹ همان قانون، رای داور در صورتی که مشتمل بر یکی از موارد مذکور در این مادّه باشد، باطل است و قابلیت اجرایی ندارد، بنابراین هرگاه از سوی یکی از طرفین، درخواست اجرای رای داور شود، دادگاه مکلف است رای داور را از جهات مذکور در مادّه یاد شده، بررسی کند و اگر طرف دیگر مدعی بطلان رای داور باشد، چون بررسی رای داور قبل از صدور دستور اجرا،تکلیف دادگاه میباشد، تذکر یکی از طرفین نیز مورد توجه دادگاه قرار خواهد گرفت.