نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۳۱۶ مورخ ۱۳۹۷/۰۲/۲۶

تاریخ نظریه: ۱۳۹۷/۰۲/۲۶
شماره نظریه: ۷/۹۷/۳۱۶
شماره پرونده: ۹۷-۵۴-۳۱۶
استعلام:
آیا نگهداری فرص b۲ و آمپرازول و الپرازولام و کلونازپام و لورازپام و ترامادول ماده مخدر است و مشمول ماده ۸ یا ۴۰ قانون مبارزه با مواد مخدر است؟ خواهشمند است پاسخ آن جهت بهره برداری قضایی ارسال شود.
توضیح اینکه طبق ماده ۴۰ قانون مبارزه با مواد مخدر قید شده: هر کس عالماً عامداً به قصد تبدیل یا تولید مواد مخدر و روانگردانهای صنعتی غیر دارویی مبادرت… و سایر مواد مندرج در جداول یک و دو ضمیمه به ماده ۱۲ کنوانسیون مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهای روانگردان مصوب میلادی ۱۹۸۸ و اصلاحات و الحاقات بعدی آن بنماید…
همچنین در ماده ۸ قانون مبارزه با مواد مخدر که قید نموده هر کس هرویین… و روانگردان های صنعتی غیر دارویی که فهرست آنها به تصویب مجلس شورای اسلامی می رسد را وارد کند و یا…
در ماده ۱۲ کنوانسیون مذکور، فقط چهار مورد در جدول شماره یک بشرح افدرین و ارگومترین، ارگوتامین، اسیدلیزرژیک، فنیل و پروپان، پسودوافدرین و در جدول شماره ۲ انیدرید استیک، استون،اسیدآنترانیلیک، اسید فنیل استیک، پیپریدین آمده است و در کنواسیون مذکور اجازه الحاق لیست مواد به دولت ها نداده است و در ماده ۳۱ کنوانسیون گفته دول عضو می توانند اصلاحاتی را به کنوانسیون پیشنهاد بدهند و بنظر حقیر هیأت وزیران یا هر مرجعی دیگر نمی تواند به آن موادی را الحاق کند که تحت لوای ماده ۱۲ کنوانسیون از آن تعریف شود و ماده ۸ نیز بیان نموده است که سایر موادی که به تصویب مجلس شورای اسلامی می رسد که تاکنون به تصویب مجلس شورای اسلامی نرسیده است. بنابراین اولاً ماده ۴۰ ساخت و تولید را جرم انگاری نموده است وثانیاً مواد ۴ و ۸ و ۴۰ قانون اصلاحی قانون مبارزه با مواد مخدر اجازه تعیین لیست مواد مخدر به هیأت وزیران یا مرجعی دیگر غیر از کنوانسیون مذکور و قانون نداده است. ثالثاً غیر از موادی که به صراحت در ماده ۴ و ۸ و ماده ۴۰ و دو جدول مندرج در ماده ۱۲ کنوانسیون ۱۹۸۸ میلادی نامبرده شده است نگهداری سایر قرص ها هر چند مشتق مواد مخدر باشد با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات و قاعده عقاب بلابیان جرم نمیباشد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱) در خصوص بوپرونورفین (b۲)، آلپرازولام، کلونازپام و لورازپام: به موجب ماده ۸ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب ۱۳۸۹/۰۵/۰۹، ۶ مورد مواد روان گردان به شرح مذکور در این ماده، مشمول احکام مقرر در قانون فوق الذکر شده است، و لذا سایر مواد روان گردان مذکور در فهرست چهارگانه قانون مربوط به مواد روان گردان مصوب ۱۳۵۴/۰۲/۰۸، هم چنان مشمول احکام مقرر در قانون اخیرالذکر است. بنابراین، رسدگی به جرایم حمل و نگهداری مواد روان گردان نظیر بوپرونورفین (b۲)، آلپرازولام، کلونازپام و لورازپام مشمول قانون مربوط به روان گردان مصوب ۱۳۵۴/۰۲/۰۸، خواهد بود.
۲ در خصوص ترامادول: با توجّه به اینکه ترامادول در فهرست موضوع تبصره ماده یک قانون اصلاح قانون مبارزه با موادمخدّر مصوب سال ۱۳۶۷ و اصلاحات و الحاقات بعدی نیامده است، بنابراین از شمول موادمخدّر موضوع قانون مذکور خارج است و چنانچه مادّه فوق الذکر به صورت قاچاق وارد کشور شده باشد، قاچاق حمل، نگهداری و خرید و فروش آن، وفق بند الف مادّه ۲۷ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲/۱۰/۰۳، جرم بوده و بر اساس مادّه ۲۲ این قانون قابل مجازات است.
۳) در خصوص امپرازول: مطابق تبصره ی یک ماده ی ۲۷ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲/۱۰/۰۳ نگهداری داروی قاچاق (یعنی دارویی که از خارج به صورت غیرقانونی وارد کشور شده است) جرم بوده و مشمول مجازات های مقرر در این ماده و نگهداری داروهای مجاز ساخت داخل و داروهایی که به طور قانونی وارد کشور شده اند از شمول مقررات ماده موصوف خارج میباشند.