نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۲۰۴ مورخ ۱۳۹۷/۰۲/۱۰

تاریخ نظریه: ۱۳۹۷/۰۲/۱۰
شماره نظریه: ۷/۹۷/۲۰۴
شماره پرونده: ۹۶-۱۸۶/۱-۲۳۰۲
استعلام:
مطابق ماده ۳۵۳ قانون مجازات اسلامی «هرگاه صاحب حق قصاص فوت کند، حق قصاص به فرزند او می رسد حتی اگر همسر مجنی علیه باشد.» حال سوال اینجاست که در پرونده ای که در این شعبه مطرح است شخصی به اتهام قتل پدر و کارگر افغانی پدرش تحت تعقیب قرار میگیرد اولیاء دم از ناحیه پدر، دو نفر صغیر و مادر مقتول میباشند جهت صغار قیم انتخاب میشود و مادر آنها به عنوان قیم انتخاب و تقاضای قصاص می کند. از جانب کارگر افغانی نیز پدر که از افغانستان به ایران مراجعت مینماید تقاضای قصاص می کند. در مرحله تحقیقات و رسیدگی مادر مقتول فوت و از جانب وی وراث که فرزندان آن مرحومه میباشند با حضور در پرونده تقاضای قصاص می نمایند. پرونده منتهی به صدور حکم قصاص بابت هر دو قتل میشود و دیوان عالی کشور نیز رای صادره را عیناً تأیید می کند. حال در این فرض آیا فرزندان مرحومه (مادر مقتول) جای وی را به عنوان اولیاء دم می گیرند یا خیر؟ آیا حق قصاص برای آنان وجود دارد؟ در این خصوص استفتائاتی وجود دارد که به پیوست در نه صفحه اعلام و ضمیمه میشود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که مادر مقتول طبق ماده ۳۵۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، جزء اولیاء دم بوده و درخواست قصاص نموده است، با فوت وی در جریان رسیدگی یا بعد از صدور رای، با توجه به اطلاق ماده ۳۵۳ قانون مذکور، این حق (قصاص و اجرای آن) به ورثه او می رسد، لذا فرزندان وی حق درخواست قصاص و اجرای رای را دارند.