نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۱۲۲۰ مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۰۱

تاریخ نظریه: ۱۳۹۷/۰۵/۰۱
شماره نظریه: ۷/۹۷/۱۲۲۰
شماره پرونده: ۱۱۴۹-۱/۱۶۸-۹۶
استعلام:
در مورد چگونگی اعمال ماده ۴۴۲ آیین دادرسی کیفری در خصوص موارد مطروحه ذیل ارشاد فرمایند:
الف-در فرضی که محکوم علیه به موقع اقدام کرده ولی محکوم له پرونده کیفری اعتراض تجدیدنظر خواهی کند تکلیف دادگاه صادرکننده حکم و دادگاه تجدیدنظر چیست؟
ب-اگر دادنامه در زمان واحدی مثلاً ۴/۶/۹۶ به دادستان و محکوم علیه ابلاغ گردد اگر محکوم علیه بخواهد منتظر عدم تجدیدنظر خواهی دادستان بماند ممکن ا ست فرصت او فوت شود و اگر قبل از پایان زمان تجدیدنظر خواهی دادستان خود را اسقاط یا درخواست تجدیدنظر را مسترد دارد ممکن است دادستان از حق خود استفاده کند و موجب تضرر احتمالی محکوم علیهی شود که به امید تخفیف حق خود را اسقاط کرده است (ضمناً مواد ۴۳۳- ۴۵۸ قانون مذکور در ارتباط با این موضوع است).
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
الف) فرض ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با توجه به فلسفه وجودی آن که کاهش یک مرحله از دادرسی و تسریع در رسیدگی و قطعیت آرا میباشد، ناظر به مواردی است که پرونده امر با وجود قابلیت تجدیدنظر خواهی محکوم علیه، به لحاظ عدم تجدیدنظر خواهی از سوی دادستان و شاکی خصوصی یا استرداد درخواست تجدیدنظر از سوی نامبردگان، قابلیت طرح در مرجع تجدیدنظر را نداشته باشد. بنابراین در فرض سوال که شاکی خصوصی از حکم صادره محکومیت، تجدیدنظر خواهی نموده است، مورد مطروحه از مصادیق ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ خارج بوده و دادگاه تجدیدنظر، مطابق مقررات رسیدگی و رای لازم را صادر خواهد نمود. بدیهی است که دادگاه تجدیدنظر مطابق ماده ۴۵۹ قانون فوق الذکر، در صورت استحقاق محکوم علیه، در مجازات وی تخفیف خواهد داد.
ب) مستفاد از ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ این است که اعمال مقررات ماده یاد شده ممکن است در مواردی باشد که محکوم علیه از ابتدا حق تجدیدنظر خواهی خود را اسقاط نموده باشد یا متعاقب این امر، نسبت به استرداد تجدیدنظر خواهی اقدام نماید. بنابراین چنانچه تجدیدنظر خواهی یا عدم تجدیدنظر خواهی دادستان نسبت به حکم صادره از سوی دادگاه بدوی برای محکوم علیه مشخص نباشد و وی قصد استفاده از تخفیف مجازات مذکور در این ماده را داشته باشد، میتواند بدواً نسبت به تجدیدنظر خواهی اقدام و سپس چنانچه دادستان در موعد قانونی نسبت به رای صادره تجدیدنظر خواهی ننمود، نسبت به استرداد تقاضای تجدیدنظر خود و درخواست تخفیف در مجازات اقدام نماید.