نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۲۳۷۰ مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۰۵

تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۱۰/۰۵
شماره نظریه: ۷/۹۶/۲۳۷۰
شماره پرونده: ۱۷۷۰-۹۳-۹۶
استعلام:
چنانچه دادخواست تجدید نظرخواهی خارج از مهلت مقرر ۲۰ روزه اما توأم با اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مرحله تجدید نظرخواهی تقدیم گردد و تجدید نظرخواه در دادخواست مذکور هیچگونه اظهاری در خصوص عدم اطلاع از مفاد رای و یا عذر موجه به عمل نیاورد سوال:
اولاً: چنانچه محکوم له درخواست صدور اجراییه نسبت به آن دادنامه را داشته باشد آیا رای مزبور واجد وصف قطعیت میباشد و قابلیت صدور اجراییه را دارد یا خیر؟
ثانیاً: چنانچه رای مزبور به لحاظ تجدید نظرخواهی خارج از مهلت مقررقطعی باشد آیا دادگاه باید بدواً نسبت به اعسار از پراخت هزینه دادرسی تجدید نظر رسیدگی و رای مقتضی صادر کند و بعداً از تعیین تکلیف قطعی در خصوص اعسار از پرداخت هزینه دادرسی باید در خصوص اصل موضوع دادخواست تجدید نظرخواهی اتخاذ تصمیم کند و به لحاظ خارج از مهلت بودن آن قرار رد دادخواست تجدید نظرخواهی را صادر کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
رای صادره به محض انقضای مهلت تجدیدنظر خواهی قطعی و لازم الاجرا میشود و تشخیص انقضای مهلت تجدیدنظر خواهی بر عهده دادگاه بدوی است. بنابراین، هرگاه به نظر این دادگاه دادخواست تجدیدنظر خواهی خارج از مهلت تقدیم شده باشد به درخواست ذینفع، اجرای رای برابر مقررات پس از صدور قرار رد دادخواست وفق تبصره ۲ ماده ۳۳۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، تکلیف این دادگاه است و عدم قطعیت این قرار مانع اجرای رای نیست. بنابراین در فرض سوال، چون اظهار نظر دادگاه راجع به داخل یا خارج از مهلت بودن دادخواست تجدیدنظر خواهی موثر در اجرا یا عدم اجرای رای است، این امر مقدم بر رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت هزینه تجدیدنظر خواهی است.