تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۹/۲۶
شماره نظریه: ۷/۹۶/۲۲۸۹
شماره پرونده: ۱۶۲۴-۴/۹-۹۶
استعلام:
با توجه به گزارش اصلاحی سال ۹۳ فیمابین پدر و فرزند اناث که توافق پرداخت ماهیانه مبلغی به عنوان نفقه آینده گردیده و اکنون پدر نامبرده مدعی است فرزندش از ازدواج و اشتغال خودداری می‌نماید در حالیکه وی پدر مشمول امتیازات جانبازان می‌باشد و قراینی بر این موضوع ارایه نموده و درخواست قطع نفقه را مطرح ساخته و نفقه معوقه ای نیز تا زمان ارایه درخواست نداشته است در این موارد راهکار قضایی موضوع در پرونده اجرایی چگونه است و آیا مستلزم تقدیم دادخواست مستقلی می‌باشد یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً: با عنایت به ماده ۱۱۹۷ قانون مدنی که شرایط نفقه اقارب را چنین بیان داشته: «کسی مستحق نفقه است که ندار بوده و نتواند به وسیله اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم کند»؛ لذا برای منفق‌علیه دو شرط برشمرده:الف- ندار باشد،(آنچه که برای زندگانی فعلی خود احتیاج دارد، نداشته باشد) ب- نتواند به وسیله اشتغال به کار، معیشت خود را فراهم سازد. بنابراین از آنجائیکه عدم ازدواج فرزند اناث و عدم اشتغال فرزند می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد، درنتیجه تشخیص موضوع با توجه به ملاک‌های مذکور، مستلزم رسیدگی قضایی است.
ثانیاً: در فرض سوال که راجع به نفقه فرزند توافق شده و بر اساس آن، گزارش اصلاحی صادر شده است، اگر پدر، مدعی عدم تعلق نفقه به فرزند است، باید دعوای ابطال گزارش اصلاحی را به موجب دادخواست تقدیم نماید و دادگاه با توجه به آنچه در بند اولاً گفته شد و بررسی سایر جهات، رأی مقتضی صادر می‌کند.