تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۶/۲۷
شماره نظریه: ۷/۹۶/۱۴۳۸
شماره پرونده: ۱۰۹۵-۱۰۰-۹۶
استعلام:
در بعضی موارد در پروندههای حقوقی و کیفری نظیر تغییر کاربری و منابع طبیعی ملاحظه میگردد موضوع اختلافی به کارشناسان محترم دادگستری ارجاع و در مرحله تحقیقات و بدوی کارشناسان یک نفره و هیات سه نفره و هیات پنج نفره و حتی هیأت هفت نفره کارشناسی جملگی متفق القول نسبت به ادعای خواهان یا شاکی نظر مثبت داده و دادگاه بدوی بر اساس نظریه یک دست شانزده کارشناس رسمی دادگستری رأی مقتضی را صادر مینماید سپس با اعتراض متشاکی یا خوانده پرونده به دادگاه تجدیدنظر ارسال و مرجع محترم عالی موضوع را به هیأت های بالاتر ارجاع مینماید.
س: ۱- آیا ارجاع امر به هیأت های بالاتر با توجه به تنجیز نظریه هیأتهای ماقبل و شانزده کارشناس رسمی دادگستری در مراحل یک نفره، سه نفره، پنج نفره، و هفت نفره از موارد اطاله دادرسی محسوب میگردد یا خیر؟
۲- آیا اگر هیأت کارشناسان نه نفره بر خلاف نظریه کارشناس قبلی نظری صادر نماید نظر هیأت نه نفره میتواند ناقض نظر شانزده کارشناس ماقبل باشد و تاب مقابله با آن را دارد؟
۳- در آخر دادگاه چه تکلیفی در مقایسه نظریه مثبت کارشناسان قبل و نظریه منفی هیأت نه نفره کارشناسان تعیینی مرجع عالی خواهد داشت.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً تشخیص اینکه نظر کارشناس با اوضاع و احوال محقق و معلوم قضیه مطابقت دارد یا خیر در صلاحیت دادگاه مربوط است و ارجاع امر به هیأت کارشناسی را، اگر مطابق موازین قانونی و برای کشف حقیقت باشد، نمیتوان از مصادیق اطاله دادرسی تلقی نمود.
ثانیاً صرف نظر از تعداد کارشناسان موافق، چنانچه مرجع قضایی نظر هیأت هفت نفره را مطابق اوضاع و احوال قضیه تشخیص ندهد، ارجاع موضوع به هیأت نه نفره قانوناً بلا اشکال است.