نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۳۲۸۶ مورخ ۱۳۹۵/۱۲/۱۷

تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۱۲/۱۷
شماره نظریه: ۷/۹۵/۳۲۸۶
شماره پرونده: ۱۹۰۴-۱/۱۸۶-۹۵
استعلام:
س۱: با توجه به وجود اختلاف در بین دادگاه‌های کیفری قزوین راجع به قانون حاکم بر بزه بی احتیاطی بی مبالاتی و عدم رعایت نظامات دولتی در امر رانندگی با وسیله نقلیه موتوری منجر به ورود صدمه بدنی به دیگری و سایر بزه‌هایی که مجازات آنها هم مشمول بندهای ۱و ۲و۳ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۷۳ با اصلاحات بعدی موضوع جدول شماره ۱۶تعرفه‌های موضوع جدول شماره ۵ قانون بودجه سال ۹۵وهم مجازات‌های جایگزین حبس موضوع مواد ۶۴ به بعد قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ می‌باشند خواهشمنداست دستور فرمائید نظریه آن اداره کل را راجع به قانون حاکم بر موضوع در حال حاضر به شرح فوق اعلام و ارسال نمایند لازم به ذکر است که به نظر اکثریت قضات دادگاه‌های کیفری قزوین بر اساس آخرین اراده قانونگذار که در سال ۹۵ در قانون بودجه تبلور یافته است ابتدا قانون وصول مدنظر قرار می‌گیرد و چنانچه با هیچ یک از بندهای ماده ۳ قانون وصول نتوان تعیین مجازات نمود نوبت به اعمال مواد ۶۴ به بعد قانون مجازات اسلامی می‌رسد.
س۲: بزه تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی بزه آنی محسوب است یا مستمر؟ دفاع برخی از متهمان در این باره آن است که تغییر کاربری در سالهای گذشته صورت گرفته که بر فرض اثبات و در صورت آنی بودن بزه مشمول مرور زمان می‌گردد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- اولا طبق جدول شماره ۱۶ تعرفه‌های خدمات قضایی موضوع جدول شماره (۵) پیوست قانون بودجه سال ۱۳۹۵ که در حکم قانون و در سال منظور، لازم‌الاجرا است، میزان جزای نقدی جرایم مشمول بندهای ۱ و ۲ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین، در ردیف دوم، سوم و چهارم جدول یادشده، بیان شده است و چون آخرین اراده مقنن در این خصوص تلقی می‌گردد، بنابراین بندهای ۱ و ۲ ماده ۳ قانون اخیرالذکر نسخ نشده و به قوت خود باقی است و کلیه جرایمی که در گذشته مشمول بندهای مذکور می‌شد، کماکان مشمول‌اند. ثانیا به صراحت بند ۱ ماده ۳ قانون اخیرالذکر، کلیه جرایم ناشی از تخلفات رانندگی به جز جرایم موضوع مواد ۷۱۴ و ۷۱۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ که طبق تبصره ماده ۷۱۸ قانون اخیرالذکر مستثنی شده‌اند، مشمول مقررات این بند هستند و مجازات جرایم مذکور جزای نقدی موضوع این بند است که با توجه به زمان وقوع جرم بر اساس میزان جزای نقدی حاکم در زمان وقوع جرم تعیین می‌شود و در خصوص جرایم موضوع مواد ۷۱۴ و ۷۱۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ که طبق تبصره ماده ۷۱۸ قانون اخیرالذکر از شمول بند ۱ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین، مستثنی شده‌اند، با توجه به میزان حبس مقرر در مواد مذکور، مشمول بند ۲ ماده ۳ قانون اخیرالذکر نیز نیستند؛ لذا دادگاه با توجه به ماده ۶۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و لحاظ رأی وحدت رویه شماره ۷۴۶- ۱۳۹۴/۱۰/۲۹ هیأت عمومی دیوان عالی کشور می‌تواند جزای نقدی جایگزین حبس را طبق ماده ۸۶ قانون اخیرالذکر تعیین نماید.
۲- بزه موضوع ماده ۳ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها (اصلاحی ۱۳۸۵/۸/۱) از جمله جرایم آنی است؛ زیرا با تحقق رکن مادی این جرم، یعنی تغییر کاربری در اراضی موضوع این قانون، بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۸۵/۸/۱) ماده ۱ قانون مذکور مانند ایجاد بناء، برداشتن یا افزایش شن و ماسه، گودبرداری و سایر اقداماتی که بنا به تشخیص وزارت جهاد کشاورزی تغییر کاربری محسوب می‌گردد، بزه موضوع ماده ۳ قانون مزبور (بزه تغییر کاربری غیرمجاز) تحقق یافته است و رأی وحدت رویه شماره ۷۳۰- ۱۳۹۲/۳/۲۸ هیأت عمومی دیوان عالی کشور نیز به دلالت التزامی دال بر آنی بودن این جرم است.