نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۲۷۰۱ مورخ ۱۳۹۵/۱۰/۲۲

تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۱۰/۲۲
شماره نظریه: ۷/۹۵/۲۷۰۱
شماره پرونده: ۵۹-۷/۱-۱۸۵
استعلام:
احتراماً با توجه به اینکه بر اساس مواد ۹۴۶ و۹۴۸ قانون مدنی اصلاحی ۸۷ زوجه از قیمت اموال غیر منقول اعم از عرصه و اعیان ارث میبرد و هر گاه ورثه از ادای قیمت امتناع کنند زن میتواند حق خود را از همین اموال استیفاء کند حال چنانچه قبل از تقسیم ترکه و پرداخت قیمت اموال غیر منقول به زوجه برخی از ورثه یا اشخاص ثالثی بدون رضایت زوجه اموال غیر منقول ترکه را تصرف نمایند زوجه مستحق دریافت اجرت المثل منافع از متصرفین و یا حق درخواست خلع ید متصرفین را به اعتبار سهم الارث خود دارد یا خیر؟ مستدعی است که نظر مشورتی خود را جهت بهره برداری اعلام نمایند.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مطابق مادّه۹۴۶ (اصلاحی ۶/۱۱/۸۷) قانون مدنی« زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیر منقول اعم از عرصه و اعیان ارث میبرد. در صورتی که زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زوجه یک چهارم از کلیه اموال به ترتیب فوق میباشد». بنابراین زوجه از یک هشتم یا یک چهارم قیمت عرصه واعیان ارث میبرد وچون اجرت-المثل به عرصه و اعیان تعلق میگیرد، لذا تا زمانی که زوجه مالک عین عرصه و اعیان نشده است و فقط مالک قیمت آن است، نمی تواند اجرت المثل مطالبه نماید. بدیهی است هر زمان سایر ورثه بخواهند قیمت یک هشتم یا یک چهارم عرصه و اعیان را به زوجه بدهند، باید قیمت روز آن را به زوجه پرداخت نمایند و در صورتی که ورثه از پرداخت قیمت سهام زوجه خودداری نمایند ویک هشتم یا یک چهارم عرصه و اعیان به زوجه تعلق گیرد، مستحق مطالبه اجرت المثل از تاریخ تعلق خواهد بود.