تاریخ نظریه: ۱۳۹۵/۰۹/۲۳
شماره نظریه: ۷/۹۵/۲۳۶۵
شماره پرونده: ۵۹-۸۶۱/۱-۵۹۳
استعلام:
از جهت اجرای حکم کیفری فی البدایه دستور جلب محکوم علیه لکن جلب وی مقدور نگشته است آیا از جهت ضبط وجه الوثیقه نیازی به احراز محکوم علیه نیز می‌باشد یا در این صورت که بدواً دستور جلی محکوم علیه صادر گردیده از جهت ضبط الوثیقه یا اخذ وجه الکفاله نیازی به احراز محکوم علیه نمی‌باشد چه اینکه در ماده ۲۳۰ قانون آیین دادرسی کیفری به احضار متهم یا محکوم علیه اشاره کرده است و در ماده ۵۰۰ قانون آیین دادرسی کیفری به اینکه بدواً فی توان محکوم علیه را جلب نمود اشاره کرده است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مستفاد از مواد ۲۲۴، ۲۳۰ و ۵۰۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و اصلاحات و الحاقات بعدی، این است که بدون احضار محکوم‌علیه (موضوع تبصره ماده ۵۰۰ قانون فوق الذکر) و مشخص شدن نتیجه آن مبنی بر عدم حضور محکوم‌علیه و یا عدم دسترسی به وی، موجب قانونی جهت اخطار به کفیل یا وثیقه گذار (غیر محکوم‌علیه) جهت معرفی محکوم‌علیه نمی‌باشد، و چنانچه مطابق موارد مذکور در تبصره ماده ۵۰۰ قانون فوق‌الذکر، صدور احضاریه منتفی و از ابتدا دستور جلب محکوم‌علیه توسط قاضی اجرای احکام کیفری صادر گردد، به جهت رعایت دقیق قانون و حفظ حقوق کفیل یا وثیقه گذار، با توجه به تصریح مواد ۲۲۴ و ۵۰۰ قانون مارالذکر که شرط لزوم معرفی محکوم‌علیه از سوی کفیل یا وثیقه گذار را احضار قبلی متهم (محکوم‌علیه) دانسته است، از این رو شرط صدور دستور به اخذ وجه الکفاله یا ضبط وثیقه، احضار قبلی محکوم‌علیه و تخطی کفیل یا وثیقه گذار از معرفی وی (محکوم‌علیه) است و صرف صدور دستور جلب ابتدایی کفایت نمی‌کند.