نظریه مشورتی شماره ۷/۹۴/۰۷۴۸ مورخ ۱۳۹۴/۰۳/۲۵
تاریخ نظریه: ۱۳۹۴/۰۳/۲۵
شماره نظریه: ۷/۹۴/۰۷۴۸
شماره پرونده: ۰۳۷۳-۱/۱۶۸-۹۴
استعلام:
…
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً؛ با عنایت به ماده ۲۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، قرار منع خروج، متعاقب قرار تامین کیفری صادر میشود و در واقع نوعی قرار تکمیلی و به اصطلاح « قرار نظارت قضایی» است.
ثانیاً؛ قرار تامین هنگامی صادر میشود که به متهم تفهیم اتهام شده باشد.
ثالثاً اینکه؛ اصل تناسب تامین و موجه بودن قرار نظارت قضایی (حسب صراحت ماده ۲۵۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲) دلالت بر تفهیم اتهام و ادله و سپس صدور قرار تامین کیفری و درثانی قرار منع خروج دارد، لذا صدور قرار منع خروج از کشور قبل از تفهیم اتهام و اخذ تامین (یکی از قرارهای تامین کیفری) فاقد وجاهت قانونی است.
شایان ذکر است موضوع ماده ۱۸۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، ناظر به موردی است که« به متهم دسترسی نباشد» بنابراین، در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، دو نوع منع خروج از کشور نسبت به متهم پیش بینی شده است، یکی قبل از دسترسی به متهم (موضوع ماده ۱۸۸) و دیگری بعد از دسترسی به وی (موضوع بند ث ماده ۲۴۷) که اولی طی دستوری از سوی مقام قضایی انجام میشود و دیگری طی قراری (قرار نظارت قضایی) که قابل اعتراض نیز است.