تاریخ نظریه: ۱۳۹۳/۰۹/۲۵
شماره نظریه: ۷/۹۳/۲۳۲۶
شماره پرونده: ۹۳-۵۱-۱۵۲۱
استعلام:
۱- با توجه به اینکه جرائم قابل گذشت در ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی مصوّب ۱۳۹۲ احصاء گردیده، علت وضع ماده ۱۰۳ قانون مذکور چه بوده؟ آیا ایجاد مزاحمت تلفنی مصداق ماده ۱۰۳ است؟
۲- فردی در شهر الف به شهر ب زنگ می زند و به دروغ خود را کارمند دادگستری معرفی می کند. در صورت طرح شکایت علیه نامبرده آیا دادسرای شهر اف صالح به رسیدگی است یا ب؟
۳- در صورت ارسال پیامک حاوی توهین و افتراء از طریق تلفن همراه از شهر الف به شهر ب، آیا شهر مبدء صالح به رسیدگی است یا شهر مقصد؟ (رای وحدت رویه صرفا در خصوص مزاحمت تلفنی محل مقصد را صالح اعلام نموده است)
۴- چنانچه مادری قیم فرزند خردسال خود شود، آیا بعد از طرح شکایت می‌تواند اعلام رضایت کند یا حضور پدر و اعلام رضایت ولی ضروری است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- با توجّه به صدر ماده ۱۰۳ قانون مجازات اسلامی مصوّب ۱۳۹۲، اصل بر غیرقابل گذشت بودن جرایم است و جرایم قابل گذشت در ماده ۱۰۴ قانون فوقالذکر احصاء شده است و جرم موضوع ماده ۶۴۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ از جمله آنها نیست و در نتیجه قابل گذشت نمی‌باشد، زیرا قانونگذار که در مقام بیان جرایم قابل گذشت بوده، معالوصف جرم مزاحمت تلفنی را قابل گذشت ندانسته است. بدیهی است قسمت اخیر ماده ۱۰۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ناظر بر جرایم منصوص در شرع نظیر قصاص و قذف می‌باشد.
۲و۳- شرط تحقق جرم مزاحمت تلفنی، استماع الفاظ یا رسیدن اعمال موضوع جرم به مخاطب است و این بخش از عنصر مادی جرم در محل اقامت بزه دیده محقق می‌شود لذا این محلّ، محلّ وقوع جرم محسوب می‌شود.
۴- قیم موقت که در اجرای ماده۷۲ قانون آیین دادرسی کیفری منصوب می‌گردد، اختیارات عام و کلی ولی را ندارد و لذا حق گذشت مجانی نسبت به حقوق صغیر را ندارد.