تاریخ نظریه: 1131/10/12
شماره نظریه: 7/1403/210
شماره پرونده: 1403-122-210ح
استعلام:
در صورتی که کارمند دولت بازنشسته، عضو شرکت تعاونی مسکن شود و از پروژه مسکن تعاونی، یک واحد آپارتمان دریافت کند، با توجه به قواعد خروج اجباری اعضاء دریافتکننده امتیاز (ماده 59 اساسنامه شرکت تعاونی مسکن)، چنانچه اعضاء مذکور، در دوران بازنشستگی در انتخابات هیات مدیره و بازرسی شرکت کرده و انتخاب شوند، این نقض مقررات چه ضمانت اجرایی دارد؟ آیا مصوبه قابل ابطال است و یا آنکه نقض مقررات راجع به خروج اجباری، فقط دارای ضمانت اجرای مسئولیت مدنی است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که کارمند بازنشسته دولت، عضو شرکت تعاونی مسکن شده و یک واحد آپارتمان تحویل گرفته و پس از آن به عنوان عضو هیات مدیره شرکت مزبور انتخاب شده است:
اولاً، با توجه به مواد 8 و 9 قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 1370 با اصلاحات و الحاقات بعدی، صرف بازنشستگی مانع عضویت در شرکت تعاونی نیست و منع قانونی در این خصوص وجود ندارد.
ثانیاً، به موجب ماده 36 قانون یادشده و ماده 39 قانون شرکتهای تعاونی مصوب 1350 با اصلاحات و الحاقات بعدی، اعضای هیات مدیره باید از میان اعضای شرکت تعاونی انتخاب شوند و وفق ماده 5 قانون صدرالذکر و بند 3 ماده 22 قانون اخیرالذکر، مقررات مربوط به عضو؛ از جمله شرایط عضویت باید در اساسنامه قید شود.
ثالثاً، مطابق ماده 59 اساسنامه نمونه شرکتهای تعاونی مسکن مصوب 1393، با تحویل واحد آپارتمان توسط عضو، عضویت وی لغو میشود؛ بنابراین با عنایت به بند 2 ماده 38 قانون صدرالذکر، در فرض سوال فرد مذکور شرایط عضویت و انتخاب شدن را نداشته است و لذا وفق تبصره 2 ماده 36 قانون یادشده هیات مدیره موظف است، لغو عضویت را به وی اعلام کند؛ در این صورت، عضو علیالبدل جانشین او در هیات مدیره میشود و در صورت فقدان عضو علیالبدل، مطابق ماده 34 قانون صدرالذکر رفتار خواهد شد.
با عنایت به مراتب پیشگفته، موجبی برای ابطال مصوبه مجمع عمومی عادی در خصوص انتخاب عضو مذکور در فرض سوال وجود ندارد. همچنین به موجب ماده 40 قانون صدرالذکر، بازرس شرکت از میان اشخاص حقیقی یا حقوقی انتخاب میشود که ممکن است عضو شرکت تعاونی نباشد؛ بنابراین در فرض سوال در انتخاب شخص به عنوان بازرس ممنوعیتی وجود ندارد؛ هرچند با تحویل آپارتمان، عضویت وی لغو شود.
بهروز اصبحی
وکیل پایه یک دادگستری