نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۱۶

تاریخ نظریه: ۱۴۰۴/۰۲/۱۶
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۴/۴
شماره پرونده: ۱۴۰۴-۱۶۸-۴
استعلام:
آیا رای صادره از دادگاه بدوی در مقام رسیدگی به عنوان دادگاه هم عرض از بابت اعاده دادرسی کیفری؛ اعم از پذیرش یا رد قرار اعاده دادرسی قطعی است یا قابل اعتراض میباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، مستنبط از مواد ۴۷۶ و ۴۷۹ و ۴۸۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۴ این است که تجویز اعاده دادرسی از سوی دیوان عالی کشور، دلالت بر نقض حکم قطعی اولیه موضوع اعاده دادرسی نمی کند؛ بنابراین، در صورتی که پس از تجویز اعاده دادرسی مراتب در دادگاه هم عرض مطرح شود و این دادگاه، درخواست اعاده دادرسی را از مصادیق ماده ۴۷۴ قانون یاد شده نداند و درخواست مزبور را وارد تشخیص ندهد، قرار رد درخواست اعاده دادرسی را صادر مینماید و قرار مزبور قطعی است؛ زیرا پذیرش قابلیت تجدید نظر نسبت به قرار مزبور نیازمند دلیل صریح است که نه تنها وجود ندارد؛ بلکه به قرینه تبصره ۲ ماده ۴۲۷ قانون یاد شده از شمول این ماده نیز خارج است. علاوه بر آن تصریح به قابلیت تجدید نظرخواهی یا فرجام خواهی نسبت به احکامی که پس از اعاده دادرسی در موارد مذکور در ماده ۴۸۰ قانون یاد شده صادر میشود، بر خروج قرار رد درخواست اعاده دادرسی از حکم مزبور (قابلیت تجدید نظرخواهی و فرجام) دلالت دارد؛ مضافاً اینکه پذیرش قابلیت تجدیدنظر یا فرجام نسبت به قرار رد درخواست اعاده دادرسی مستلزم ایجاد دور و تسلسل در طرح موضوع در دیوان عالی کشور و در محاکم خواهد شد و با وجود بقاء اعتبار و عدم نقض حکم قطعی، پذیرش آن موجه به نظر نمی رسد.
ثانیاً، مطابق قسمت اخیر ماده ۴۸۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ حکمی که دادگاه هم عرض پس از پایان رسیدگی ماهوی صادر می کند از لحاظ قطعیت یا قابل اعتراض بودن و نیز مرجع رسیدگی تابع مقررات عمومی است. بر این اساس اگر مرجع مذکور (دادگاه هم عرض) دادگاه کیفری یک یا دو یا انقلاب یا اطفال و نوجونان باشد، حکم آن حسب مورد قابل تجدید نظر یا فرجام و اگر دادگاه تجدید نظر استان باشد، حکم آن قطعی است و بر این اساس پاسخ سوال مشخص است.