نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۱۰۴۹ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۱۳

تاریخ نظریه: ۱۴۰۴/۰۲/۱۳
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۱۰۴۹
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۸۶/۱-۱۰۴۹ک
استعلام:
حسب بند «ث» ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲۱۳ دادگاه میتواند مجازات شلاق تعزیری را به میزان همان درجه یا یک درجه پایین تر تبدیل کند. این مجازات بر اساس درجه همان مجازات تعیین میشود یا بر اساس درجه جرم ارتکابی؟ به عنوان مثال آیا دادگاه در مقام تبدیل مجازات شلاق تعزیری موضوع ماده ۵۹۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب ۱۳۷۵ میبایست آن را به مجازات جزای نقدی درجه ۵ یا ۶ تبدیل کند یا ۶ یا ۷؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، با توجه به متن ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۳۹۹) و نیز بندهای ذیل آن که به «تقلیل یا تبدیل مجازات» تصریح شده است، تقلیل یا تبدیل مجازات بر اساس این ماده ناظر بر «درجه مجازات قانونی» جرم ارتکابی است و نه درجه جرم ارتکابی.
ثانیاً، ماده ۵۹۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب ۱۳۷۵ که در استعلام به آن اشاره شده است، قانوناً دارای دو مجازات تخییری (حبس و شلاق) است که مجازات شلاق مقرر در این ماده طبق ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی درجه شش محسوب میشود و چنانچه دادگاه مجازات شلاق را برای متهم مناسب تشخیص دهد، در صورت وجود جهات تخفیف طبق بند «ث» ماده ۳۷ این قانون که ناظر بر تخفیف سایر مجازات ها از جمله شلاق است، میتواند آن را (شلاق درجه شش) به مجازات شلاق درجه هفت یا درجه هشت تقلیل دهد یا مجازات شلاق درجه شش مقرر در این ماده را به مجازات متناسب دیگری از جمله جزای نقدی از همین درجه یعنی جزای نقدی درجه شش یا یک درجه پایین تر یعنی جزای نقدی درجه ۷ تبدیل کند.