نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۱۱۲۲ مورخ ۱۴۰۳/۰۳/۰۵

تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۳/۰۵
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۱۱۲۲
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۲۷/۱-۱۱۲۲
استعلام:
آیا رسیدگی به درخواست سازمان حفاظت محیط زیست مبنی بر مطالبه ضرر و زیان که ضمن شکایت کیفری شکار یا صید غیرمجاز موضوع ماده ۱۸ قانون شکار و صید مصوب ۱۳۴۶ با اصلاحات بعدی مطرح میشود، مستلزم تقدیم دادخواست مطابق مقررات آیین دادرسی مدنی و ماده ۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
نظر به این که ضرر و زیان ناشی از جرم و صدور حکم به جبران آن، از حیث ماهیت مجازات محسوب نمی شود و مطالبه آن عنوان دعوای حقوقی دارد و با عنایت به قاعده کلی مذکور در ماده ۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ که مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم را مستلزم رعایت تشریفات قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ از جمله تقدیم دادخواست می داند، لذا حکم مقرر در ماده ۱۸ قانون شکار و صید مصوب ۱۳۴۶ با اصلاحات بعدی که ناظر بر پذیرش سازمان حفاظت محیط زیست حسب مورد به عنوان شاکی یا مدعی خصوصی برای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرایم موضوع این قانون است، از این قاعده خارج نیست و دعوای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرایم موضوع این قانون از سوی سازمان یادشده، عنوان دعوای حقوقی دارد و از حیث کیفیت رسیدگی و صدور حکم علی الاصول تابع عمومات قانونی حاکم بر این دعاوی؛ از جمله از حیث تقدیم دادخواست و احراز ارکان دعوای مسئولیت مدنی است. رای وحدت رویه ۵۸۲ مورخ ۱۳۷۱/۱۲/۰۲ هیات عمومی دیوان عالی کشور در همین راستا است.