نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۵۷۷ مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۲۴

تاریخ نظریه: ۱۴۰۱/۱۱/۲۴
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۱/۵۷۷
شماره پرونده: ۱۴۰۱-۱۶۸-۵۷۷ ک
استعلام:
نظر به این که طبق رای وحدت رویه ۸۲۲ مورخ ۱۴۰۱/۰۳/۳۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور، بزه تغییر غیرمجاز کاربری اراضی زراعی و باغ ها جرم آنی تلقی شده است، چنانچه دادگاهی سابقاً با عقیده به مستمر بودن این بزه صدور حکم صادر کرده باشد و این حکم نیز قطعی شده باشد، خواهشمند است نظریه مشورتی آن اداره محترم را در فروض زیر و این که چه اقدامی از سوی اجرای احکام کیفری متصور است، بیان فرمایید:
۱- هرگاه وفق محتویات پرونده مشخص باشد در زمان تعقیب بیش از سه سال از زمان تغییر کاربری گذشته و در واقع بزه مذکور مشمول مرور زمان تعقیب بوده است.
۲- حسب محتویات پرونده، زمان وقوع جرم مشخص نباشد؛ اما محکوم علیه در مرحله اجرای حکم با ارائه نظریه کارشناسی که از طریق تامین دلیل از شورای حل اختلاف اخذ کرده است، مدعی باشد که در زمان تعقیب بیش از سه سال از زمان تغییر کاربری گذشته و مشمول مرور زمان تعقیب شده است. آیا اجرای احکام مجوزی برای احراز این امر و ترتیب اثر دادن به نظریه کارشناس خواهد داشت و در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا اداره جهاد کشاورزی حق اعتراض به نظریه کارشناس را دارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
به موجب ذیل ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ در صورتی که مطابق رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور عمل انتسابی جرم شناخته نشود یا رای به جهاتی مساعد به حال محکوم باشد، نسبت به آراء اجرا نشده یا در حال اجرا قابل تسری است؛ بنابراین در فرض سوال که مطابق رای وحدت رویه ۸۲۲ مورخ ۱۴۰۱/۳/۳۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور، بزه تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی «جرم غیر مستمر» شناخته شده است؛ این رای وحدت رویه مطابق ماده ۴۷۱ پیش گفته نسبت به آراء محکومیت کیفری که دادگاه ها با اعتقاد به مستمر بودن این بزه صادر کرده اند؛ اما اجرا نشده و یا در حال اجرا است، قابل تسری میباشد و قاضی اجرای احکام کیفری با لحاظ ملاک بند «ب» ماده ۱۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مطابق ماده ۵۰۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ باید قرار موقوفی اجرای مجازات صادر کند. بدیهی است چنانچه قاضی اجرای احکام کیفری در خصوص تشخیص تاریخ وقوع جرم (تاریخ تغییر غیرمجاز کاربری اراضی زراعی و باغ ها) با ابهام و اجمال مواجه باشد، در اجرای ماده ۴۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ اقدام می کند.